بررسي طرح‌واره‎هاي تصوري در ضرب‎المثلهاي گويش تالشي در چارچوب معني‎شناسي شناختي

‌تجربيات انسان از جهان خارج ساخت‌هايي مفهومي در ذهن پديد مي‌آورد كه به زبان منتقل مي‎شود. اين ساخت‌هاي مفهومي به عقيدۀ جانسون(1987) طرح‎واره‎هاي تصوري(image schemas) ناميده مي‎شوند. ساخت‌هاي مفهومي براي انديشيدن دربارۀ موضوعات انتزاعي‌تر به كار مي‌روند. به عبارت ديگر طرح‌واره‌هاي تصوري سطح اوليه‌تري از ساخت ‌شناختي زيربناي استعاره را تشكيل مي‌دهند و امكان ارتباط ميان تجربيات فيزيكي انسان را با حوزه‌هاي شناختي پيچيده‌تري نظير زبان فراهم مي‌آورند. اين طرح‎واره‎ها به سه دسته طرح‎واره‎هاي حجمي، حركتي و قدرتي قابل تقسيمند. از آنجايي كه زبان رسمي و مكتوب كشورمان فارسي معيار است و اكثر گويشها داراي آثار مكتوب نيستند و در معرض نابودي قرار دارند و با توجه به قدمت گويش تالشي و نيز شباهت زياد آن با زبان فارسي باستان و همچنين خطر تحديد اين گويش، در اين پژوهش به بررسي معناشناختي طرح‎واره‎هاي تصوري بر اساس ديدگاه جانسون پرداخته‎ايم و بسامد آنها را در ضرب المثلهاي تالشي بررسي كرده‌ايم. روش تحقيق تحليلي توصيفي است و داده‌ها به صورت اسنادي با بررسي طرح‌واره‎ها در آثار مكتوب قصه‎ها و مثل‌هاي تالشي گردآوري شده است. همچنين به منظور پيشگيري از برخي ابهامات، بخش عمده داده‎ها به صورت ميداني از طريق مصاحبه حضوري با گويشوران تالشي به ويژه افراد كهنسال و بيسواد جمع‎آوري شده است. نتيجه تحقيق نشان داده است كه طرح وارۀ حجمي بيشترين درصد را در ضرب المثلهاي تالشي داشته است.