مراثي سعدي و سوگ‌سرايي بر مستعصم

سعدي شاعر بلندآوازه ايران زمين با خلق آثاري سترگ در انواع ادبي، نامي ماندگار در تاريخ ادبيات ايران است. مرثيه‌سرايي وي همانند خلق ديگر آثارش در زبان و ادب فارسي از اهميت برخوردار است. مرثيه‌هاي او از غلوها و لفاظي‌هاي متداول شاعران بركنار است و دربرگيرنده سخنان حكمي و پند و اندرز به شيوه خاص او و در نهايتِ سادگي و روشني است. در مراثي سعدي كه به گونه‌اي بازتاب عقايد و باورهاي او در آن انعكاس يافته، علاوه بر ذكر سوز و گداز و نيكي‌ها و خصال پسنديدة عزيز از دست رفته، مي‌توان به نتيجه‌اي اخلاقي و فلسفي از زبان شاعر دست يافت مبني بر اشارت به مرگ قريب‌الوقوع خود و همگان و تحسّر دوران از دست رفته. ساختار صوري و مفاهيم درهم تنيده آن مراثي او را از قابليت بررسي از دو منظر: ساختار صوري و تحليل محتوايي برخوردار كرده است كه در اين مقاله كوشيده شده تا اين مباني مورد بحث و بررسي قرار گيرند.