زنان در پساتوسعه؛ رويكرد انتقادي زنان به توسعه

الگوهاي متعارف توسعه ديرزماني است كه مورد انتقادات فراواني قرار گرفته است. نقد بر هژموني توسعه هم شامل وجوه عملي آن و هم شامل وجوه نظري يا تئوريك توسعه است. در بعد عملي، توسعه به دليل اثرات زيست محيطي، دخالت هاي شديد بر رفتارها و سازوكارهاي توليدي بومي، مورد انتقاد است و در بعد معرفتي، توسعه به دليل سازوكارهاي هژمونيك آن مورد نقد است. انتقاداتي كه بر توسعه از جنبه تئوريك و معرفت شناختي آن مي شود، موجب ايجاد فضايي جديد شده كه برخي از آن با عنوان پساتوسعه (Post-Development) نام مي برند. طلايه داران رويكرد پساتوسعه گرايي، عمدتاً از ميان گروه هايي هستند كه مدعي اند توسعه و روندهاي آن در بهبود زندگي آنها نقشي نداشته است و يا بيشترين آسيب را به آنها وارد كرده است؛ اقليت هاي نژادي، قومي و زنان و هر كساني كه از آنها به ديگران نام برده مي شود. رويكرد زنان به توسعه اصولاً با نقد جريان اصلي توسعه از دهه 70 آغاز شد و تحولات دروني متعددي نيز داشته است. در اين مقاله از بعد معرفت شناختي، انتقادات زنان بر توسعه در فضاي پساتوسعه گرايي بررسي مي شود.