ساده‌ نويسي در دوران رواج نثر فني (مطالعۀ موردي تذكره‌ الاولياء)

يكي از مسائل مهم و در خور بحث در زمينۀ نثر توجه به دلايل سادگي و ساده نويسي است و اهميت اين مسئله از آن جا دوچندان مي شود كه بعضي از نويسندگان در دوران غلبۀ نثر فني و رواج صنعت گرايي و استفاده از شگردهاي بديعي و بياني به زبان ساده و بي تكلف گرايش دارند. اين مقاله بر آن است تا نشان دهد نثر ساده و مرسل با چه ابزارهايي در دوران نثر فني به حيات خويش ادامه داد و آثار ارزنده‌اي در اين سبك عرضه شد. نويسندگان در اين مقاله، كتاب تذكره الاولياي عطار نيشابوري را به سبب داشتن اين ويژگي، مورد بررسي قرار داده و در پايان به اين نتيجه رسيدند كه: از مهم ترين دلايل ساده‌نويسي اين اثر در دوران نثر فني، علاوه بر توجه صوفيه به ذوق و فهم مخاطبان كه اغلب از طبقۀ عوام بودند، مي توان به آشنايي با كتب پارسي قديم و ميراث ادبي نثر سادۀ خراساني، از جمله كشف المحجوب و ديگر كتب آن دوره و تتبع و الگوپذيري از آن آثار، علمي بودن تذكره، نقل بي كم و كاست سخنان مشايخ و بزرگان صوفيه و.... اشاره كرد. در اين زمينه عطار نيز با كتاب تذكره‌ الاولياء توجه خويش را به عامل مخاطب به خوبي نشان داده و با همراه كردن متن كتاب با عناصري چون توصيف، تمثيل، آوردن حكايت و داستان و ترجمه آيات و احاديث و اشعار عربي، و عدم پيچيدگي نحو زبان و... اين سادگي را نمايان كرده است.اين پژوهش به شيوۀ كتابخانه اي انجام شده است.