لحن و جايگاه و نقش آن در نفثه‌المصدور

Tone and its role and position in Nafthat-ol-Masdour

لحن آهنگ سخن است كه از احساسات و عاطفة مؤلف سرچشمه مي‌گيرد و موجب مي‌شود مطلبي اندوهگين، نفرت‌آميز، صميمانه،رسمي و... باشد. در نوشتار، لحن از رهگذر آواها، كلمات، تصاوير، نحو جملات و... قابل بررسي است. در اين مقاله ابتدا به لحن و دگرگوني‌هاي مفهومي آن پرداخته ‌مي‌شود و سپس با استفاده از روش تحليلي- توصيفي، لحن در كتاب نفثه‌المصدور بررسي ‌مي‌گردد. از نتايج به دست آمده: لحن كلي كتاب، اندوهگين و حسرت‌آلود است كه در تناسب با موضوع و عنوان اثر است. از سويي ديگر، مؤلف لحن‌هاي متفاوتي، متناسب با موضوع و اشخاص روايتش به كار گرفته است. اين شگرد، از جمله ويژگي‌هاي مهم اين كتاب است كه موجب جذابيت و تأثير‌گذاري آن مي‌شود و نفثه‌المصدور را به يك شاهكار ادبي ماندگار تبديل مي‌كند. در عين‌حال پس از بررسي لحن در نفثه‌المصدور، تناسب بين لفظ و معني در اين اثر نيز آشكار مي‌گردد كه اين مهم ما را به نظام جمال‌شناسي‌اي مي‌رساند كه زيدري به عنوان يك نويسنده، ناخودآگاه يا نيمه‌خودآگاه تحت تأثير آن مي‌نوشت.

Tone originates from author’s emotions and gives the sense of happiness, sorrow, hatefulness, friendliness, etc to a certain text. In written compositions, tone can be considered in terms of phonemes, words, images, syntax, etc. The present paper considers the tone and its transformations and, then, employs descriptive – analytical method to study tone issues in Nafthat-ol-Masdour. Results indicate that the book has a sorrowful, wistful tone in full consistency with the subject and context. Moreover, the author used different tones respecting the subject and various characters of the narration. This is a main characteristic of the book leading to its attractiveness and effectiveness making Nafthat-ol-Masdour an immanent, permanent masterpiece. Further investigations on tone in the book revealed a correlation between term and meaning and this leads us to a an aesthetics by which Zeydari was influenced, unconsciously or semi-unconsciously, influenced in his writings.