دانش بومي استحصلال آب (مطالعه موردي: منطقه اورامان تخت)

دانش بومي و استفاده از تجربيات گذشتگان كه توانسته‌اند با تكيه‌بر آگاهي و شناخت، طبيعت خشن را مهار كرده و به خدمت خود درآورند، مي‌تواند به‌عنوان ابزاري مهم در برنامه‌ريزي توسعه به كار گرفته شود. از زمان-هاي بسيار درو پيشينيان با تفكر و ابداع، مشكل كم‌آبي را با كمك دانش بومي حل كرده اند. هنوز هم شيوه‌هاي بومي و سنتي استحصال و حفاظت از منابع آب، توسط كشاورزان، عشاير و جمعيت روستايي براي مصارف شرب انسان، دام و همچنين مصارف كشاورزي و بهداشتي مورداستفاده واقع شود. اين مطالعه در روستاهاي اورامان تخت، سرپير، كمالا، ويسيان و رودبر در استان كردستان انجام شد و روش تحقيق مورداستفاده، روش ميداني و براي انتخاب نمونه ها از روش نمونه‌گيري گلوله برفي استفاده شد كه در آن نام نحوه استفاده از آب و روش هاي بومي استحصال آب ثبت شد. نتايج نشان داد كه استفاده از روش هاي همچون هَه ليز، بيّر، آوُل، چاله-كو، گوُل، قنات سنگي در منطقه كوهستاني موردمطالعه در نگهداري آب و برف براي دام، زمين كشاورزي و انسان استفاده مي شود. اين مقاله حاوي تجربه‌هاي مهمي است كه مي‌تواند در امر حفاظت و نگهداري از منابع آب در مناطق كوهستاني كه در معرض هجوم خانه هاي ويلايي و برداشت فراوان آب هستند مفيد واقع شود.