تقابل در جنبه هاي نمادين دو نگاره هارون الرشيد در حمام و ساختن بناي خورنق اثر كمال الدين بهزاد

چكيده هنر نگارگري داراي گنجينه عظيمي از معاني عميق و عرفاني است؛ زيرا اين هنر ريشه در بنيان‌هاي ژرف تفكر معنوي و الهي دارد. بيان نمادين و رمزنگاري از زماني آغاز مي‌شود كه هنرمند مي‌خواهد حقيقتي را بيان كند. كمال الدين بهزاد با تكيه بر استعداد و نبوغ خويش و نيز با بهره‌گيري از انديشه‌هاي عرفاني حاكم بر زمانش توانسته آثاري پديد‌آورد كه داراي لايه‌هاي معنايي پنهان در تصوير هستند. دو نگاره هارون الرشيد در حمام و ساختن بناي خورنق از آثار وي نمونه‌اي از بيان نمادين در نگارگري هستند. در پژوهش پيش رو، سعي شده‌است لايه‌هاي پنهان اين دو نگاره مورد بررسي قرار‌گيرد. هدف از اين پژوهش تأكيد بر اثر‌پذيري بهزاد از انديشه‌هاي عرفاني زمانه‌اش و چند لايه بودن آثار وي مي‌باشد. اين پژوهش به يافتن پاسخ اين پرسش مي‌پردازد كه در دو نگاره ذكر شده اثر كمال الدين بهزاد، لايه‌هاي معنايي پنهان كدامند؟ و آيا اين لايه‌هاي معنايي پنهان در اين دو نگاره نوعي تقابل نمادين (زميني- آسماني) در نگاه انسان به زندگي را نشان مي‌دهند؟ اين پژوهش با هدف بنيادي- توسعه‌اي و روش گردآوري اطلاعات توصيفي- تحليلي و تطبيقي بوده و در تحليل داده‌ها از روش كيفي و كمي استفاده‌شده‌است. در جمع‌بندي نتايج پژهش حاضر مي‌توان گفت كه در آثار بهزاد تأثيرپذيري از افكار و آموزه‌هاي عرفاي بنام دوران زندگي‌اش و بازنمود آن‌ها به شكلي نمادين در آثارخود قابل مشاهده و بررسي است.