بررسي پيشينه ي نماد خمسه و مفاهيم و كاركرد آن در اديان و فرهنگ هاي مختلف

نماد خمسه(پنجه يا كف دست) يكي از نمادهايي است كه در بسياري از اديان و فرهنگ ها كاربرد داشته و در هر يك از آنها مفهوم و كاركرد خاص خود را يافته است. در اسلام، يهوديت، مسيحيت و برخي مذاهب و آيين هاي هندو مي توان به اهميت آن را در باورهاي مردم از طريق هنرها و مناسك ديني پي برد. هدف پژوهش حاضر بررسي معاني، مفاهيم و كاركردهاي اين نماد در اديان مختلف مي باشد. تا از طريق آن بتواند به پاسخي براي پرسش پژوهش كه « نماد خمسه چگونه در بستر فرهنگ هاي مختلف مفاهيمي تازه يافته است؟» مي باشد، دست يابد. پژوهش نشان مي دهد نماد خمسه با ورود به حوزه هاي ديني و فرهنگي مختلف با عناصر خاص هر كدام امتزاج يافته، تقويت شده و در مسيري تازه گام نهاده است. اما در نهايت در همه آنها به نوعي با مفهوم حفاظت در برابر نيروهاي شر و سعادت و خير نزديكي دارد. اين نماد از زادگاه باستاني خود در حوزه مديترانه دچار جابه جايي و حركت شده، به سرزمين هاي مجاور راه يافته، دستخوش تكثير شده و با عناصر ديني هر حوزه پيوند خورده و كاركرد و هويتي نو يافته است. اين پژوهش به شيوه تحليلي/توصيفي و با استناد به منابع كتابخانه اي انجام شده است.