تحليل مقايسه اي سيستم هاي ماليات بر درآمد شخصي

هدف اين مقاله بررسي مقايسه اي سيستم هاي ماليات بر درآمد شخصي و سپس پيشنهاد سيستم بهينه براي ايران است. براي اين منظور شش سيستم عمده ماليات بر درآمد شخصي(شامل سيستم ماليات بر مجموع درآمد،سيستم ماليات بر درآمد دوگانه،سيستم ماليات بر درآمد شبه دوگانه و سيستم ماليات بر درآمد شبه جامع، سيستم ماليات بر مخارج وسيستم ماليات بر درآمد يكنواخت) مورد بررسي قرار گرفت. نتايج نشان مي دهد با وجودي كه از اواسط دهه 1980 تا كنون بسياري از كشورهاي توسعه يافته و در حال توسعه درگير در رفرم هاي اساسي ماليات بر درآمد شخصي هستند اما تا كنون توافقي جامع در مورد اينكه سيستم ماليات بر درآمد شخصي ايده آل كدام است حاصل نشده است. بنابراين در عمل انتخاب سيستم ماليات بر درآمد افراد توسط يك كشور بستگي به اين دارد كه مبادله بين اهداف مختلف(از جمله بين كارايي وبرابري،سادگي سيستم،تمكين مالياتي وافزايش درآمد هاي مالياتي در محيط رقابتي) چگونه در هر كشوري ارزش گذاري شود.بر اين اساس بعد از تحليل سيستم هاي مختلف آنها را بر اساس معيار هايمذكور مورد مقايسه قرار داديم. نتايج حاصل نشان مي دهداگر سياست گذار نگران سادگي، كارايي، عدالت افقي (براساس درآمد ساليانه)،كاهش هزينه هايي اجرايي و تمكين مالياتي و در نهايت به دست آرودن درآمد مالياتي كافي در يك محيط رقابتي بين المللي است گزينه پيشنهادي سيستم ماليات يكنواخت است. اگر هدف سياست گذار كسب عدالت عمودي(بر اساس درآمد ساليانه)،عدالت افقي و عمودي بر اساس تركيب درآمد و جلوگيري از رفتار هاي آربيتراژ مالياتي ناشي از انتقال درآمد بين منابع مختلف درآمدي است سيستم ماليات بر مجموع درآمد بهترين گزينه است. براي كسب عدالت افقي و عمودي بر اساس درآمد طول عمر و حصول درآمد مالياتي كافي در محيط اقتصادي با رقابت جهاني سيستم ماليات بر درآمد دوگانه پيشنهاد مي شود.