بازار سرمايه و نقش آن در الگوي اسلامي ايراني پيشرفت

با توجه به تفاوت‌هاي ماهوي كه الگوي اسلامي ايراني پيشرفت با الگوهاي توسعه متعارف دارد عوامل ايجاد كننده پيشرفت نيز بايد متناسب با اين الگو طراحي شوند. سوال اصلي كه در اين مقاله دنبال مي‌شود اين است كه آيا بازار سرمايه همانطور كه در اقتصاد متعارف به عنوان ابزاري براي توسعه شناخته مي‌شود مي‌تواند جايگاهي در الگوي اسلامي ايراني پيشرفت داشته باشد. بر اين اساس در مقاله حاضر، توليد ناخالص داخلي و تشكيل سرمايه ثابت به قيمت‌هاي پايه به عنوان متغيرهاي نشان دهنده بخش واقعي اقتصاد، و شاخص كل قيمت سهام، ارزش معاملات سهام، ارزش جاري بازار و تعداد شركت‌هاي پذيرفته شده در بورس نيز براي نشان دادن بازار سرمايه استفاده شده‌اند. همچنين با توجه به اثرگذاري بالاي نرخ تورم بر شاخص قيمت سهام، ارزش معاملات و ارزش جاري بازار سرمايه، روند تورم‌زدايي شده اين متغيرها نيز استفاده شده‌است. نتايج به دست آمده از تخمين متغيرهاي بازار سرمايه بر بخش واقعي اقتصاد، در قالب يك مدل ARIMA در دوره 1371 تا 1395، نشان مي‌دهد شاخص قيمت سهام و ارزش معاملات بازار سرمايه چه به شكل اسمي و چه به شكل تورم‌زدايي شده ارتباط منفي بر بخش واقعي اقتصاد دارند. در مقابل تعداد شركت‌‎هاي پديرفته شده در بورس و ارزش جاري بازار اثر مثبت بر بخش واقعي دارند. اين نتايج نشان مي‌دهد در طراحي جايگاه بازار سرمايه در الگوي اسلامي ايراني پيشرفت، به جاي توجه به جنبه‌هاي سفته‌بازي بايد به توان بازار سرمايه در جذب شركت‌هاي جديد و توسعه تامين مالي از طريق آن متمركز بود.