مديريت منابع زيربنائي حوزه جنگل با رويكرد توسعه پايدار

جنگل ها به عنوان يك منبع تجديد شونده، از اركان اصلي توسعه¬ي پايدار در هر كشور به شمار مي¬روند. اگرچه براساس آمارهاي ارائه شده از سوي بانك جهاني يك ميليارد و ششصد ميليون نفر از مردم جهان براي معيشت خود به جنگل ها وابسته‌اند، ليكن بيش از دو ميليارد نفر از سوخت بيوماس و عمدتاً هيزم براي پخت و پز و گرماي منازل خود استفاده مي كنند و ميليون ها نفر نيز از طريق استحصال دارو از جنگل امرار معاش مي كنند. امروزه با توجه به نقش و اهميت چند جانبه¬ي جنگل، موضوع مورد توجه محافل جهاني قرار گرفته و جنگلداري پايدار محور اصلي برنامه‌ي مديريت جنگل‌هاست. از ديگر سو، نگرشي در مباني توسعه متعارف (ناپايدار) بيانگر آن است كه اين نوع توسعه، به دليل مشكلاتي از جمله: آلودگي، تنزيل منابع آبي، فرسايش خاك و نابودي تنوع زيستي مورد ترديد جدي قرار گرفته و به دليل محدوديت اين ديدگاه كه جنگل داري را صرفاً متمركز بر توليد چوب تعريف ميكند، نيازمند بازنگري است. بطور كلي، موضوع مديريت جنگل با هدف استمرار توليد، در حدود سال‌هاي 1990 به مديريت پايدار جنگل Sustainable Forest Management متحول گرديد. اين عنوان بر سه پايه اصلي مسايل اجتماعي - اقتصادي، اكولوژيكي و زيست محيطي استوار است و داراي اصول، معيارها و شاخص هايي است كه بر اساس آنها مي توان از اجراي صحيح اصول مطمئن شد. در اين مقاله بخشي از اين اصول شامل رشد جمعيت، مهاجرت، گرايش به سكونت در شهرها، تغييرات تكنولوژيكي و ارتقاء دانش و آگاهي بعنوان عوامل مهمي كه در شكل دهي و حتي تغيير طريقه مديريت و حفاظت و بهره‌برداري از جنگل‌ها نقش بسزايي دارند بررسي شده و اركان مديريت پايدار جنگل به عنوان مهم ترين راهكار براي حفظ ذخاير جنگلي تشريح مي شود.