جستاري در طبيعت گرايي محمّد بن زكرياي رازي

An Investigation of Mohammad Ibn Zakariya Razi s Naturalism

هدف مقالة پيش رو، بررسي جهان بيني علمي و فلسفيِ محمّد بن زكرياي رازي از منظر طبيعت گرايي است. طبيعت گرايي غالباً به دو معناي طبيعت گرايي هستي شناختي و طبيعت گرايي روش شناختي به كار مي رود. ادعاي اصلي طبيعت گرايان آن است كه هويات زماني-مكاني، صرفاً امور فيزيكي هستند و هيچ امر غير فيزيكي در جهان وجود ندارد. و نيز، بهترين روش براي تحقيق در حوزه هاي مختلفِ طبيعت، روش علمي است. مقاله ي حاضر با تمركز بر طبيعت گرايي هستي شناختي، به صورت بندي شرايطِ حداقليِ طبيعت گرايي هستي شناختي اقدام مي كند. اين شرايط به ترتيب عبارتند از: «آموزه ي ابتنا»، «آموزه ي وابستگي» و «آموزه ي ضد دكارتي». سپس با مفروض گرفتن اين شرايط سه گانه، و نيز با استناد به برخي عبارات موجود در آثار زكرياي رازي، استدلال مي كند كه اعتقاد زكرياي رازي به وجود برخي هويات مانند «خدا» و «نفس قديم»، با شرايط حداقليِ طبيعت گرايي هستي شناختي، سازگار نيست. لذا نتيجه مي گيرد كه نمي توان زكرياي رازي را يك طبيعت گراي هستي شناختي قلمداد كرد