جلوه هايي از اعتراض پنهان در ديوان دعبل الخزاعي

شعر اعتراض يكي از زير مجموعه‌هاي شعر و ادبيات متعهد و درواقع يكي از گسترده‌ترين موضوعات شعري است كه شاعران در هر دوره‌اي به آن پرداخته‌اند. شاعري كه شعر اعتراض مي‌سرايد نسبت به هر آنچه كه با باورها، اعتقادات و بديهيات زمانه‌اش متفاوت است، گلايه و شكايت مي‌كند. دعبل خزاعي ( 146 ، 246ه.ق) يكي از همين شاعران متعهد است كه اشعار اعتراض- آميز فراواني را مي‌توانيم در ديوان شعري اش بيابيم. او يكي از بزرگترين شاعران اهل بيت (ع) است كه اشعارش را همچون تير برّاني بر پيكره‌ي نافرجامي‌هاي روزگارش مي‌نشاند. شاعر نسبت به خاندان پيامبر (ص) وفادار بوده و از مظلوميت آنان شكوه سر مي‌دهد و تلخي‌ها و سختي‌هاي زندگي شان را در اشعارش به تصوير مي‌كشد. اين مقاله با تكيه بر نكات مذكور بر آن است تا به دو پرسش اصلي در اين زمينه پاسخ گويد: 1- مفاهيم اعتراضي در ديوان دعبل چيست؟ 2- شيوه‌هاي بيان اعتراض در ديوان دعبل چگونه است؟