كاركرد نشانه‎شناسي عنوان در رمان البحث عن وليد مسعود نوشته‎ي جبرا ابراهيم جبرا

نشانه‌شناسي علمِ مطالعه‎ي انواع نشانه‌ها، عوامل حاضر در فرايند توليد، مبادله و تعبير آنها، و نيز قواعد حاكم بر نشانه‌ها است كه نخستين بار با مطالعات چارلزسندس‎پيرس (1839 ـ 1814) آغاز شد و با توجه به ظرفيت‎ بالاي آن در تحليل متون، مورد توجه ادبا و منتقدين معاصر قرار گرفت. نشانه‎شناسي داراي عرصه‎هاي مختلفي است كه مطالعه‎ي نشانه‎شناسي عنوانِ آثار ادبي يكي از آن‎هامي‎باشد. مقاله‎ي حاضر به شيوه‎ي توصيفي ـ تحليلي به بررسي نشانه‏شناسي عنوان رمانِ البحث عن وليد مسعود نوشته‎ي جبرا ابراهيم جبرا، نويسنده و شاعر مقاومت فلسطيني پرداخته و تلاش مي‏كند به اين پرسش پاسخ دهد كه كاركرد نشانه‎شناسي عنوان رمان البحث عن وليد مسعود چگونه است؟يافته‏هاي تحقيق نشان مي‎دهد كه عنوان رمان، ارتباط تنگاتنگي با موضوع داستان دارد؛ زيرا عنوان، به‎گونه‎ايي انتخاب شده كه خواننده را به مطالعه‎ي داستان علاقه‏مند كرده و گوياي حوادث داستان است، به‏گونه‏اي كه جمله‎ي ناتمام در عنوان، به پايان ناتمام داستان اشاره مي‎كند. تحليل عنوان داستان نشان مي‏دهد كه رمان در پي شناخت لايه‎هاي پنهانِ شخصيت وليد است؛ از اين‎رو حوادث داستان نيز حول كشف جنبه‎هاي پنهان شخصيت او مي‏چرخد. جمله‏ي ناتمام عنوان داستان «البحث عن وليد مسعود ...» حاكي از آن است كه داستان پايان نامفهومي داشته و نويسنده به نتيجه‎ي روشني درباره‎ي وليدمسعود نرسيده است. هم‎چنين واژه‏ي «البحث» به جستجوي فلسطينيان براي دست‏يافتن به خوشبختي و رسيدن به زندگي آرام اشاره دارد كه آمدن واژه‏ي «مسعود»، به دنبال واژه‎ي «البحث» مؤيد اين موضوع است؛ حال آن‏كه مردم فلسطين در جستجوي خوشبختي در سرزمين‏ها و كشورهاي ديگر آواره شده‎‎اند ـ اين‎موضوع توسط قهرمان داستان كه وليد مسعود نام دارد، تبلور يافته است كه براي زندگي بهتر ساكن عراق شده است ـ؛ ولي يايان نامفهوم حوادث داستان، تلاش مستمر و يا ناكامي آنان را در اين امر بيان مي‏كند.