تأثير ويژگي‌هاي ژئوپليتيكي جمهوري آذربايجان بر روابط با جمهوري اسلامي ايران

ويژگي‌هاي ژئوپليتيكي جمهوري آذربايجان بر روابط دوجانبۀ با جمهوري اسلامي ايران تأثيرگذار است. نوع قرارگيري و موقعيت ژئوپليتيكي جمهوري آذربايجان به گونه‌اي است كه همواره مورد توجه قدرت‌هاي جهاني و منطقه‌اي بوده است. به ويژه پس از فروپاشي شوروي سابق و استقلال اين كشور در ابتداي دهۀ نود ميلادي كه خلأ قدرت منجر به شكل‌گيري بحران ژئوپليتيكي قره‌باغ در همسايگي كشورهاي ايران و ارمنستان شد. با توجه به اين اصل اساسي، بررسي ويژگي‌هاي ژئوپليتيكي و ساير مؤلفه‌هاي قدرت در اين كشور مي‌تواند در اتخاذ تصميمات سياسي، اقتصادي، فرهنگي و نظامي كشور سودمند و براي كنترل بحران‌هاي پيش‌رو در اين فضاي بالقوّۀ بحران‌زا مفيد واقع شود. مهم‌ترين چالش جمهوري آذربايجان براي جمهوري اسلامي ايران در تحولات ژئوپليتيك منطقه جايگاه آذربايجان در ارادۀ هژمونيك ايالات‌متحدۀ آمريكا، تركيه، رژيم غاصب صهيونيستي و تضادي است كه در ماهيت اين منطقۀ خودمختار مستقر است كه مي‌تواند به عرصه‌اي براي ظهور گروه‌هاي تكفيري تبديل شود. مرز مشترك دريايي با جمهوري آذربايجان در درياي خزر و مباحث حقوقي و سياسي حل نشدۀ آن يكي ديگر از مباحث مهم ژئوپليتيكي در روابط ايران و جمهوري آذربايجان است. از اين رو؛ ضرورت دارد كه بستر جغرافياي سياسي جمهوري آذربايجان باهدف بررسي اقتضائات و موانع روابط دوجانبه با جمهوري اسلامي ايران و هم‌چنين پيامدهاي اين روابط، بررسي گردد. پژوهش حاضر با توجه به هدف مذكور؛ به جمع‌آوري اطلاعات به روش كتابخانه‌اي و پردازش آن‌ها به صورت توصيفي-تحليلي پرداخته است.