بررسي ارتباط بين مشكلات خواب رانندگان خودروهاي سنگين با ابزارهاي اندازه‌گيري رفتار رانندگي در ايران

تصادفات رانندگي در حال تبديل شدن به يكي از مهم‌ترين چالش‌هاي تهديدكننده سلامت عمومي جهان است. با مطالعه آمار تصادفات خودروهاي سنگين در دنيا متوجه مي‌شويم اگرچه رانندگان خودروهاي سنگين نسبت به رانندگان معمولي تصادفات كمتري دارند، اما سهم زيادي از تصادفات منجر به فوت مربوط به تصادفات خودروهاي سنگين است. بنابراين شناسايي خصوصيات رانندگي رانندگان خودروهاي سنگين بسيار اهميت دارد. در اين مطالعه، 474 راننده خودرو سنگين ايراني مورد مصاحبه قرار گرفتند. شركت كنندگان در مصاحبه به دو پرسشنامه رفتار رانندگي (DBQ) و پرسشنامه‌ي مقياس خطاي مرتبط با توجه هنگام رانندگي (ARDES) پاسخ دادند. هم‌چنين مصاحبه‌شوندگان به دو پرسشنامه نارضايتي جهاني از خواب (GSD) و پرسشنامه برلين كه به ارزيابي سلامتي و كيفيت خواب مي‌پردازند، نيز پاسخ دادند. تحليل عاملي تائيدي براي بررسي اعتبار پرسشنامه رفتار رانندگي و پرسشنامه مقياس خطاي مرتبط با ميزان توجه در حين رانندگي انجام شد. با استفاده از روش مدل‌سازي معادلات ساختاري به ارزيابي اثر خصوصيات خواب بر روي رفتار رانندگي و بي‌توجهي رانندگان خودروهاي سنگين ايراني پرداخته شد. نتايج نشان داد كه هر چه راننده از خواب خود بيشتر ناراضي باشد و در طول روز بيشتر احساس خستگي و خواب‌آلودگي كند، بيشتر مرتكب رفتار نابه‌جا رانندگي و بي‌توجهي هنگام رانندگي مي‌شود.