تفاوت كاربرد ظروف و اشياي سنگ صابوني در ايران و ميان‌رودان در هزارة سوم ق.م

در اواسط نيمة نخست هزارة سوم ق.م در منطقة فرهنگي جنوب شرقي ايران، استان كرمان، سه محوطة‌ مهم توليد ظروف و اشياي سنگ صابوني، به نامهاي امروزي جيرفت، شهداد و يحيي، وجود داشتند كه براي تزيين اين اشياء از نقش‌مايه‌هاي آييني استفاده مي‌كردند. اين داستان‌‌هاي مقدس كه با نمادهاي خاص انساني، گياهي، جانوري، معماري و غيره بر بدنة مواد فرهنگي مزبور نمايش داده شده‌اند، به دليل فقدان متون شرح آنها، براي ما ناشناخته مي‌باشند. با توجه به زيبايي و فراواني آثار مزبور در ميان‌رودان، مي‌توان گفت، به طور قابل ملاحظه‌اي، مورد استقبال نجباي اين سرزمين قرار گرفته بودند. اشياء و ظروف سنگ صابوني در جنوب شرقي ايران، عمدتا از قبور يافت شده‌اند اما در ميان‌رودان كه محل صدور اين اشياء بوده، بيشتر از معابد و مكان‌هاي عمومي بدست آمده‌اند كه اين بيانگر كاربرد متفاوت اين مادة‌ فرهنگي در دو سرزمين همجوار است. احتمالا اين ظروف كه به تقاضا و سفارش نجباي ميان‌رودان در مناطق مختلفي از جمله جنوب شرقي ايران توليد مي‌شدند، اساساً جنبة‌ آييني- تجملي داشته‌اند و در اصل مورد استفادة آنها در معابد بوده است، ولي در كرمان باستان به دليل كمبود معابد يا تفاوت‌هاي مذهبي، كاركرد تدفيني يافته‌اند.