بررسي ساختار و محتواي نغمه‌هاي گويشي كودكانه

ادبيات جلوه بياني هنر است و جنبه‌ي عمومي آن كه در افسانه‌ها، لالايي‌ها و ترانه‌هاي كودكان تجلي مي‌كند، عناصر اصلي شعر كودك را در خود دارد و آن؛ موسيقي، آهنگ و شور و جنبشي است كه با روحيّات كودكان متناسب است. اين پژوهش تلاشي در جهت معرّفي و تحليل نظم‌هاي شفاهي كودكان و بيان ارزش‌هاي نهفته در اين بخش از ادبيّات عاميانه است. پژوهندگان ضمن مطالعه‌ي كتابخانه‌اي و تحقيق ميداني، در اين مقاله به تحليل و طبقه‌بندي ساختار و محتواي شعرگونه‌هايي از انواع ترانه‌هاي كودكان پرداخته‌اند. نتايج اين پژوهش حاكي از آن است كه نظم‌هاي شفاهي كودكان و نوجوانان، سرشار از باورها و عناصر فرهنگ اصيل، كهن، ملّي و بومي است و ردّ پاي بسياري از آداب و سنن اجتماعي، اخلاقي، مذهبي و حتّي باورهاي باستاني و گاه اسطوره‌اي رامي توان در دل آن ها يافت. تخيّلِ انعطاف‌پذير كودك، روح خلّاق و لطيف او رامي نماياند و بعضاً اسطوره‌هاي ملّي را نيز به كار مي‌گيرد با توجّه به اينكه در اشعار عاميانه خصوصاً اشعار كودكان از صنايع بديعي و بياني كمتر استفاده شده و تأكيد آن بر موسيقي از طريق تكرارهاي واجي مختلف مي‌باشد؛ بيشترآن ها، ساختاري منسجم، منظّم و آهنگين دارند و شايسته نگاهي ژرف‌تر و توجّهي آگاهانه‌تر هستند.