شيوه‌هاي ساخت واژه‌ها و اصطلاحات عاميانه در زبان فارسي

The Formation Processes of Colloquial Words and Expressions in Persian

يكي از عوامل افزايش توانمندي زبان بهره‌گيري از واژگان و اصطلاحاتي است كه در زبان شفاهي به كار مي‌رود. گاهي اين اصطلاحات در همان سطح زبان شفاهي باقي مي‌ماند و گاه نيز به شيوه هاي گوناگون وارد متون مكتوب و فرهنگ لغات مي‌شود. اين گونه از كلمات كه واژه‌ها و اصطلاحات عاميانه يا كوچه بازاري ناميده مي‌شود، در زبان فارسي كاربرد فراوان دارد. اگرچه فرهيختگان جامعه از بيان اين گونه از زبان پرهيز مي‌كنند،. اين كلمات در گفت‌و‌گوي روزمره اقشار مختلف جامعه به كار مي‌رود و در گفتار بعضي از گروه‌هاي اجتماعي حضور بارزي دارد. برخي از اين اصطلاحات در دوره ي زماني و مكاني خاص و به سبب عوامل فرهنگي، اجتماعي، اقتصادي، ... بروز مي كنند و پس از گذشت آن دوره و عوامل، اندك اندك فراموش مي گردند. پاره‌اي ديگر از اين كلمات بر اثر تكرار و كاربرد فراوان، در زبان رسوب مي‌كنند و به شيوه‌هاي گوناگون مانند فيلم ها، ترانه ها و متون مكتوبي همچون داستان در زبان ماندگار مي‌شوند. اين مقاله گزارشي از يافته‌هاي پژوهشي در خصوص واژه‌ها و اصطلاحات عاميانه است و به شناسايي شيوه‌هايي پرداخته‌است كه واژه‌ها و اصطلاحات عاميانه بر اساس آن شيوه‌ها شكل گرفته است. با بررسي‌هاي انجام شده، استفاده از فعل، اسم، صفت، تركيبات اضافه، تركيب وصفي، وا‌م‌واژه‌ها، جمله، قيد، شبه جمله، تخفيف واژگاني، صوت و تغييرات آوايي از رايج‌ترين شيوه‌هايي است كه كاربران زبان فارسي براي ساخت واژه‌ها و اصطلاحات عاميانه از آن‌ها بهره برده‌اند.