بررسي ظرفيّت‌هاي نمايشي داستان «خيشخانه‌ي هرات» از تاريخ بيهقي بر اساس رساله‌ي پوئتيكاي ارسطو

ابوالفضل محمّد‌بن‌حسين بيهقي، مورّخي جوياي حقيقت و آشنا به اصول تاريخ‌نگاري بوده‌است. كتاب ادبي-تاريخي بيهقي، به دليل ثبت بسيار دقيق و نقاّدانه‌ي بيهقي كه با خصوصياتي چون محافظه‌كاري و رعايت جوانب احتياط همراه است، به صحنه‌‌ي نمايش شخصيّت‌هاي متفاوتي بدل شده است و ظرفيّت آن را دارد كه به صورت يك اثر نمايشي به روي پرده رود. در اين مقاله، ظرفيّت نمايشي حكايت خيشخانه‌‌‌ي هرات، با تكيه بر جايگاه اقتباس از آثار تاريخي، بر اساس رساله‌ي پوئتيكاي ارسطو و بررسي و تحليل روان‌شناسي شخصيّت‌هاي اين داستان تحليل شده‌است. بر اساس يافته‌هاي اين مقاله مي‌توان نتيجه گرفت حكايت خيشخانه‌ي هرات با وجود انتقادهاي محتاطانه نسبت به سيستم جاسوسي حاكم بر ايران در دوران غزنوي، بستر جذّاب و مناسبي براي بدل شدن به يك نمايش و يا فيلم كوتاه مي‌باشد. شايد زمينه‌اي شود تا از طريق آن جنبه‌هاي نمايشي متون ادبي و تاريخي غني زبان فارسي شناسايي شوند.