خوشه‌بندي و رتبه‌بندي فازي صنايع استان گيلان براساس زنجيره تأمين سبز

Fuzzy ranking and clustering of Giulan Province industries according to Green Supply Chain

فعاليتهاي اقتصادي اعم از فعاليتهاي صنعتي، كشاورزي و خدماتي از يك سو از منابع طبيعي بهره مي برند و از سوي ديگر نقش به سزايي در آلودگي محيط زيست دارند. فشار مقررات دولتي براي اخذ استانداردهاي زيست محيطي از يك طرف و رشد فزايندة تقاضاي مشتريان براي عرضه محصولات سبز )بدون اثر مخرب بر محيط زيست( مفهوم زنجيره تأمين سبز و مديريت آن را پديدار ساخت. اقدامات گوناگوني براي مواجهه با مسأله آلودگي هاي محيطي توسط دولت ها انجام گرفته است كه از جمله آن ها اعمال قوانين و اصول سبز مانند استفاده از موادخام سازگار با محيط زيست در مراكز توليدي و صنعتي، كاهش استفاده از منابع انرژي فسيلي و نفتي، بازيابي كاغذها و استفاده مجدد ضايعات برشركت ها و سازمان هاي بخش دولتي و خصوصي است. در اين تحقيق، صنايع استان گيلان به عنوان نمونه انتخاب شده و خوشه بندي و رتبه بندي فازي كارخانجات آن براساس زنجيره تأمين سبز ارائه شده است. با مطالعه متون علمي و كسب نظر خبرگانِ صنايع شاخص هاي زنجيره تأمين سبز شناسايي گرديد و مبناي تهيه پرسشنامه قرارگرفت. با استفاده از فرآيند تحليل سلسله مراتبي فازي وزن معيارهاي سبزِ انتخابي تعيين و رتبه بندي فازي هفت نوع صنعت استان گيلان انجام شد، اما به جهت نگاه دقيق تر و امكان وجود كارخانه هاي سبز در صنايعي با رتبه پايين، از هر صنعت سه كارخانه از سراسر استان به طور تصادفي انتخاب شد و كارخانجات صنايع موردنظر با روش تاپسيس فازي رتبه بندي گرديد و در نهايت براي نگاهي جامع به عملكرد كارخانه ها در معيارهاي سبز، خوشه بندي شركت هاي توليدي مورد مطالعه با بكارگيري k ميانگين فازي انجام شد . نتايج نشان داده است كه ميزان آلوده كردن خاك و داشتن گواهينامه زيست محيطي به ترتيب مهمترين و كم اهميتترين معيار، صنايع الكتريكي و صنايع شوينده و بهداشتي به ترتيب بهترين و بدترين صنعت در رعايت معيارهاي سبز و همچنين يك كارخانه از صنايع شوينده و يك كارخانه از صنايع گوشتي و پروتئيني به ترتيب بهترين و بدترين كارخانه در رعايت معيارهاي سبز ميباشند