مطالعه‌ي تطبيقي بازنمايي هويت ملي در ساختار خانه‌هاي عروسكي

ساختار اسباب‌بازي به مثابه‌ي محصولِ نهايي يك فرآيندِ طراحي، بازتاب‌دهنده‌ي شرايط و مشخصه‌هاي اجتماعي، از جمله هويت ملي و مولفه‌هاي تشكيل‌دهنده‌ي آن است. پژوهش پيش رو بر آن است بازنمايي هويت ملي در خانه‌هاي عروسكي، به عنوان شاخه‌اي از اسباب‌بازي كه عمدتاً دختران را به عنوان مخاطب هدف در نظر دارد را، در ميان اعضاي نمونه مقايسه نمايد. نتايج حاصل از اين تطبيق و مقايسه، قابل بهره‌گيري در فرآيند طراحيِ اسباب‌بازي‌هاي تجاري و غيرتجاري مشابه است. در راستاي پرسش‌ها و اهداف پژوهش، اعضاي نمونه به روش نمونه‌گيري غيراحتمالي سهل‌الوصول، انتخاب شده‌اند. در ميان اعضاي نمونه، موارد ايراني و غيرايراني، و تجاري و غيرتجاري وجود دارد. به منظورِ بررسي ساختاريِ نمونه‌هاي انتخابي، ساختار خانه‌ي عروسكي به ساختارهاي نشانه‌ايِ خردتري تقسيم شده‌است؛ شخصيت‌ها، فضاي دروني و بيروني خانه، لوازم همراه با شخصيت، لوازم موجود در فضاهاي خانه، بسته‌بندي احتمالي محصول، و نوشتارهاي احتمالي به كاررفته در اسباب‌بازي و بسته‌بندي آن، اين ساختار را تشكيل مي‌دهند. ساختارهاي فوق به منظور استخراج و مقايسه‌ي مولفه‌هاي تشكيل‌دهنده‌ي هويت ملي، شامل مولفه‌هاي اجتماعي، فرهنگي، مذهبي، جغرافيايي، سياسي، و تاريخي مورد مطالعه و تفسير قرار گرفته‌اند. پس از بحث و تحليل داده‌هاي به دست‌آمده در اين پژوهش توصيفي-تحليلي، مشخص شد مولفه‌ي اجتماعي به واسطه‌ي بازتاب خرده‌مولفه‌هاي سبك زندگي روزمره، نژادها و قوميت‌هاي مختلف، و اهميت نهاد خانواده و نقش‌هاي تعريف‌شده در آن، و مولفه‌ي فرهنگي به واسطه‌ي خرده‌مولفه‌هاي معماري، هنر، آداب و رسوم و نوع پوشش و آرايش، حضوري كليدي در نمونه‌هاي بررسي‌شده دارند. مولفه‌هاي ديگر به دليل اقتضائات و ويژگي‌هاي خاص اين نوع اسباب‌بازي مجال كم‌تري براي بازنمايي پيدا كرده‌اند. توجه به جزئيات و پرداخت ريزه‌كاري‌ها، در نمونه‌هاي غيرتجاري و غيرايراني به طور چشم‌گيري بيشتر است.