نمادگرايي در هنر ديني (با تأكيد بر اديان اسلام و مسيحيت)

در جوامع مختلف نمادهاي فرهنگي و آييني كه از پاره¬هاي تاريخي كهن و انديشه¬هاي مدرنِ جهاني شكل گرفته اند از گستردگي، قدمت و پويايي خاصي بهره¬مند هستند و بر بخش وسيعي از رفتار انسان‌ها تأثير گذاراند. انسان‌ها همواره در اعصار مختلف به كاربرد نماد، نشانه و رمز گرايش داشته‌اند. هدف از پژوهش حاضر مطالعۀ تطبيقي نمادگرايي در هنر ديني در اديان اسلام و مسيحيت مي‏باشد. براي تبيين موضوعات مطرح شده در اين پژوهش، از نظريه‏هاي ترنر، گيرتز و الياده به عنوان چارچوب مفهومي استفاده شده است. روش انجام پژوهش، روشي اسنادي-كتابخانه‌اي بوده و به منظور گردآوري اطّلاعات و داده‏هاي لازم، اسناد و مدارك موجود، مرتبط و در دسترس، جمع آوري و به شيوۀ كيفي تحليل شده‏اند. نتايج نشان مي‌دهد كه حضور عناصر نمادين در هنر اسلام به نحوي عميق ما را به سرچشمه‌هاي غني حكمت و معرفت عرفان راهبر مي‌شود. زيرا آثار هنري تمدن اسلام چيزي جز بيان هنري و زيباشناسانه متون عرفاني آن و بنيادهاي ماورائي آن نيست. حتي در مسيحيت نيز ما حضور عناصر نمادين را چه در آيين‌هاي عبادي و چه در آثار هنري آن‌ها مشاهده مي‌كنيم.