سازمان وكالت و جايگاه سياسي آن در فقه جعفري تا عصر غيبت صغري

سازمان وكالت تشكيلاتي سياسي، اجتماعي، اقتصادي و فرهنگي منظم و گسترده اي بود كه همزمان با روي كار آمدن بني عباس (132 ق) توسط امام صادق عليه السلام تأسيس گرديد، و با پايان يافتن عصر غيبت صغري و فرا رسيدن غيبت كبري و وفات «علي بن محمد سمري» آخرين وكيل(سفير) امام عصر عليه السلام (329 ق) منحل گرديد و بيشترين تاثيرگذاري را بر عملكرد شيعيان داشته است.(تاريخچه) اگرچه درباره سازمان وكالت و كاركرد اقتصادي و ديني آن مطالبي فراوان به رشته تحرير در آمده ولي تاكنون به شأن و كاركرد سياسي آن سازمان كمتر توجه شده است. (پيشينه) لذا اين مقاله در صدد تبيين كاركرد سياسي سازمان وكالت و آثار آن از ابتداي تأسيس تا پايان عصر غيبت صغرا است. (هدف) بنابراين سوال اصلي اين پژوهش اين است كه سازمان وكالت داراي چه نقش سياسي بوده و چه تاثيري در گسترش فرهنگ شيعي ايفا نموده است؟(سوال) روش پژوهش در اين مقاله به صورت توصيفي-تحليلي مي باشد. (روش) مهمترين يافتۀ اين مقاله اين است كه ائمۀ اطهار عليهم السلام با ابداع و ايجاد شبكۀ وكالت، به هدايت سياسي اجتماعي شيعيان مي پرداختند و ضمن رسيدگي به نيازهاي مهم شيعيان در سراسر بلاد اسلامي از انشعاب و پراكندگي آنان جلوگيري و در جهت‌گيري‌هاي سياسي به آنان كمك مي كردند.(يافته)