اخلاق علم ديني و اخلاق علم سكولار

انديشه ها و نظريات هيچ علمي در خلا شكل نمي گيرد، بلكه هر علمي در چارچوب خاص و برگرده ي مباني و اخلاق مخصوصي تعريف مي شود؛ لذا داب ورويّه علمي علماي سلف اين بود كه قبل از پرداختن به مطالب و مسائل هر علمي به رئوس ثمانيه )تعريف ، موضوع ، غايت ، روش ، مسائل ، مبادي تصوريّه و تصديقيّه و...( ان علم همّت مي گماشتند و به طور شفّاف آنها را تبيين و تحليل مي كردند. و پيش فرضها و مبادي را طوري لحاظ مي كردند كه علاوه بر تصديق موضوع و مفاهيم اوليّه اصولي را در بر مي گرفت كه براي اثبات و تبيين مسائل از آنها استفاده مي شد 90 (. البته مبادي و پيش فرض هاي هر علمي شامل دو نوع پيش فرض نظري و عملي مي شد: /1 : )مصباح، 1368 از بُعد نظري از مبادي و بنيانهاي معرفتي خاص و از بُعد عملي نيز از بسترها و زمينه هاي اجتماعي كه در بوجود 39 (. هر علمي براي -38 : آمدن يك نظريه يا توسعه ان دخيل بودند ، متاثّرند ) كتاب حوزه و دانشگاه, 1379 شكل گيري و تكوين تاريخي خود علاوه از مباني معرفتي از زمينه هاي غيرمعرفتي نيز بهره مي برد. مباني معرفتي در تكوين تاريخي نظريات دخيل هستند و ارتباطات منطقي نفس الامري با نظريه دارند و اما مبادي وجودي غيرمعرفتي با آن كه با شيوه هاي منطقي شناخته مي شوند، ربطي منطقي با نظريات علمي ندارند.)پارسانيا، مقاله نظريه و فرهنگ، ص 1(. عوامل وجودي معرفتي و غيرمعرفتي، عواملي هستند كه در حوزه اخلاق علم و فرهنگ حضور به هم رسانده اند و به همين دليل شناخت ارتباط اين عوامل با علم و نظريات علمي به منزلة شناخت رابطة اخلاق علم و علم است كه اين مقاله در صدد تبيين همين مسئله نگاشته شده است.