تبارشناسي خانداني سامانان

تبارشناسي پژوهشيبنيادي در منشأ و خاستگاه امور تاريخ¬مند وبررسي مجدد اجزاء و بخش¬هاي تشكيل دهنده¬ي گذشته¬ي تاريخي هر موضوعي است. اين،گونه¬اي ارزيابي واژگون، از امروز به گذشتۀ موضوع است.بنابرايندانش تبارشناسي خاندان به شناخت اصل و نسب¬ و شجره¬نامه بسنده نمي¬كند. خاندان شاهان ساماني و وزيران آنها از نظر تبارشناسي، قابل اهميت هستند.سامانان از سال¬هاي 204هـ تا 395هـ در منطقه خراسان و ماوراءالنهر حكومت كردند. نژاد «سامان»، سر سلسله آنان،بر اساس كتب تاريخي و مورخان آن به بهرام چوبين و كمي ضعيف تر به بهرام گور مي¬رسد و حكمرانان و شاهان (اميران) ساماني همه، فرزندان او هستند و كسي جدا از خانواده در اين خاندان به پادشاهي نرسيده است. اميران ساماني وزيران نامدار و دانشمندي را به وزارت داشتند كه جَيهاني، بلعمي، عتبي و مصعبي معروف¬ترين آنها هستند. با فرض اينكه شاهان همواره خود را به شاهان سلسله¬هاي پيشين منسوب مي¬كردند و وزيران همواره از خاندان¬هاي معروف بودند؛ اين پژوهش تلاش دارد به اين پرسش پاسخ دهد كه: آيا تبار خاندان ساماني و وزراي آنان مانند تاريخ پيش از اسلام اصيل و داراي نسب در خاندان¬هاي مشهور بوده¬اند؟ دستاورد اين پژوهش به روش تاريخي-تحليلي و مطالعه منابع و مآخذ دست اول، نشان مي¬دهد اميران ساماني، به بيان مورخان، خود را به بهرام چوبين و بهرام گور نسبت دادنده¬اند. نام سلسلۀ آنان برگرفته از نام نياي آنان، «سامان» است. وزراي آنان از خاندان معروف، دانش¬ور و دانش¬پرور بودند وافرادي از نسب¬شاناز دورۀ طاهريان (207-257هـ) تا غزنويان (344-583هـ) در دستگاه حكومتيخدمت مي¬كردند.