جلوۀ معشوق در سروده‌هاي شفاهي لك زبانان

يكي از زيباترين، اصيل‌ترين و غني‌ترين زبانهاي اقوام ايراني، زبان لكي است. اين زبان، بازماندۀ زبان پهلوي است. آثار شفاهي لك زبانان، ركن مهمي از فرهنگ عامه (فولكلور) آنان است و در ميان آثار شفاهي اين قوم، سروده‌هاي عاشقانه از جلوه و جايگاه خاصي برخوردار است. در اين مقاله برآنيم كه به مبحث معشوق در سروده‌هاي شفاهي لكي بپردازيم تا ويژگيها و مشخصه‌هاي اساسي و مباني جمال‌شناسانۀ قوم لك در نگاه به معشوق شناخته و بدين روش، براي شناساندن ادب شفاهي گامي لكي برداشته شود. براي اين كار پس از مقدمه‌اي كوتاه دربارۀ فرهنگ عامه و توضيح دربارۀ زبان و ادبيات لكي، سروده‌هاي شفاهي لكي را كه سيما و رفتار معشوق در آنها ترسيم شده است، گردآوري كرده و آنها را در بخشهاي سه‌گانۀ «وضع ظاهري»، «حالات و رفتار معشوق» و «تن‌كامه سرايي (اروتيك)» دسته‌بندي نموده و به روش تحليلي-توصيفي و در مواردي نيز با شيوه بررسي تطبيقي (مقايسۀ ابيات لكي با سروده‌هاي ادبيات فارسي) بدانها پرداخته‌ايم. هر چند بسياري از مباني جمال شناسانه ادب شفاهي لك زبانان با ادبيات كلاسيك فارسي مشترك است، در اين پژوهش به موارد متعددي نيز اشاره شده است كه تفاوت نگاه و انگاره‌هاي لك زبانان را نشان مي‌دهد.