كاربرد واناديوم، كبالت و موليبدن بر تثبيت زيستي نيتروژن در سويا

باكتري‏هاي ديازوتروف ساليانه 60 درصد نيازهاي نيتروژني گياهان را تامين مي‏كنند. تثبيت بيولوژيكي نيتروژن توسط آنزيم نيتروژناز انجام مي‏شود. در ساختمان اين آنزيم عناصري نظير موليبدن، آهن وجود دارد و امكان جايگزيني نقش آنها با عناصري نظير واناديوم و كبالت گزارش شده است. به منظور بررسي تاثير تيمارهاي واناديوم، كبالت و موليبدن بر گره‏زايي و تثبيت نيتروژن سويا، آزمايشي به صورت فاكتوريل در قالب طرح كاملا تصادفي با 3 تكرار انجام شد. فاكتور اول شامل نوع كاربرد عناصر (كاربرد خاكي، بذرمالي و محلول پاشي)، فاكتور دوم نوع عنصر ( شاهد، واناديوم، كبالت، موليبدن، واناديوم + كبالت، واناديوم + موليبدن، موليبدن + كبالت و واناديوم + موليبدن + كبالت) بودند. گياهان سويا پس از اعمال تيمارهاي فوق در شرايط گلخانه براي مدت 70 روز نگهداري و سپس شاخص هاي رشدي و تثبيت نيتروژن مورد بررسي قرار گرفت. نتايج تجزيه واريانس داده‏ها نشان داد كه از بين روش‏ها، روش كاربرد خاكي بر روي گياه عملكرد بهتري را نشان داد. بيشترين وزن خشك اندام هوايي، كلروفيل، تعداد گره ، وزن گره و نيتروژن تثبيت شده مربوط به تيمار موليبدن و كبالت و تيمار موليبدن و كبالت و واناديوم بود. در اين آزمايش تيمارهاي حاوي واناديوم به اندازه تيمارهاي موليبدن و كبالت نتايج مثبتي از خود نشان نداد اما نسبت به شاهد باعث افزايش عملكرد گياه شد.