اثرات زيست محيطي شبكه هاي آبياري و زهكشي با نگرش بر توسعه پايدار

روﻧﺪ رﺷﺪ ﺟﻤﻌﯿﺖ و ﺑﻪ ﺗﺒﻊ آن ﻧﯿﺎز ﺑﻪ ﻣﻮاد ﻏﺬاﯾﯽ ﺑﯿﺸﺘﺮ، اﻧﺴﺎن را ﻣﺠﺒﻮر ﺑﻪ ﺑﻬﺮهﺑﺮداري ﺑﯿﺸﺘﺮ از ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺗﻮﻟﯿﺪ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﺪ. از ﺳﻮي دﯾﮕﺮ ﻓﺸﺎر ﺑﯿﺶ از ﺣﺪ و ﻧﺎﻋﺎدﻻﻧﻪ ﺑﺮ ﻃﺒﯿﻌﺖ ﻫﻤﭽﻮن ﻇﺮوف ﻣﺮﺗﺒﻄﯽ ﺳﺎﯾﺮ ﻣﻮارد را از ﺟﻤﻠﻪ ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺖ ﺗﺤﺖ ﺗﺄﺛﯿﺮ ﻗﺮار ﻣﯽدﻫﺪ. ﺗﻔﺎوت زﯾﺎد در ﻣﯿﺰان ﺗﻮﻟﯿﺪ اراﺿﯽ دﯾﻢ و آﺑﯽ ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺧﺸﮏ و ﻧﯿﻤﻪ ﺧﺸﮏ ﺑﺎﻋﺚ ﺗﺒﺪﯾﻞ اراﺿﯽ دﯾﻢ ﺑﻪ ﻓﺎرﯾﺎب ﮔﺮدﯾﺪه و در ﻧﺘﯿﺠﻪ ﻣﯿﺰان ﺗﻮﻟﯿﺪ در واﺣﺪ ﺳﻄﺢ و در ﮐﻮﺗﺎه ﻣﺪت اﻓﺰاﯾﺶ ﻣﯽﯾﺎﺑﺪ و ﺑﻪ ﻫﻤﯿﻦ ﻧﺴﺒﺖ ﻣﺼﺮف ﺳﻤﻮم و ﮐﻮدﻫﺎي ﺷﯿﻤﯿﺎﯾﯽ اﻓﺰاﯾﺶ ﭘﯿﺪا ﻣﯽﮐﻨﺪ. ﺑﺎ اﺣﺪاث ﺷﺒﮑﻪﻫﺎي آﺑﯿﺎري و زﻫﮑﺸﯽ در اﯾﻨﮕﻮﻧﻪ اراﺿﯽ زهآﺑﻬﺎي ﺣﺎوي اﻣﻼح، ﺳﻤﻮم و ﻣﻮاد ﺷﯿﻤﯿﺎﯾﯽ ﻋﻼوه ﺑﺮ آﻟﻮدﮔﯽ ﺧﺎك وارد آﺑﻬﺎي ﺳﻄﺤﯽ و زﯾﺮزﻣﯿﻨﯽ ﺷﺪه و ﺣﯿﺎت اﻧﺴﺎن و ﺳﺎﯾﺮ ﮔﻮﻧﻪﻫﺎي ﮔﯿﺎﻫﯽ و ﺟﺎﻧﻮري را ﺑﻪ ﻣﺨﺎﻃﺮه ﻣﯽاﻧﺪازد. در ﺻﻮرت ﻋﺪم ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ و ﯾﺎ ﮐﻢ ﺗﻮﺟﻬﯽ در ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت زﯾﺴﺖ ﻣﺤﯿﻄﯽ اﺛﺮات ﻣﻨﻔﯽ ﺑﺮ ﻣﺜﺒﺖ ﭘﯿﺸﯽ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﮐﻪ ﮔﺎﻫﺎً ﺟﺒﺮان آﻧﻬﺎ ﻏﯿﺮﻣﻤﮑﻦ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ. ﺑﺮﺧﯽ از اﺛﺮات ﻣﻨﻔﯽ زﯾﺴﺖ ﻣﺤﯿﻄﯽ ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از: آﻟﻮدﮔﯿﻬﺎي آﺑﻬﺎي ﺳﻄﺤﯽ و زﯾﺮزﻣﯿﻨﯽ، ﻃﻐﯿﺎن آﻓﺎت و ﻋﻠﻒﻫﺎي ﻫﺮز، ﺑﯿﻤﺎرﯾﻬﺎي ﻋﻔﻮﻧﯽ، ﺗﺨﺮﯾﺐ اراﺿﯽ، اﻓﺖ ﮐﯿﻔﯿﺖ آب از ﻧﻈﺮ ﺷﻮري ، ﺗﻐﯿﯿﺮ و ﻧﺎﺑﻮدي ﺑﺮﺧﯽ از اﮐﻮﺳﯿﺴﺘﻤﻬﺎي ﺟﺎﻧﻮري و ﮔﯿﺎﻫﯽ و ﺗﺨﺮﯾﺐ ﺷﺮاﯾﻂ اﮐﻮﻟﻮژﯾﮑﯽ، اﻓﺰاﯾﺶ رﻃﻮﺑﺖ ﻣﻮﺿﻌﯽ ﻣﻨﻄﻘﻪ، زوال ﺷﺮاﯾﻂ اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ و اﻗﺘﺼﺎدي، و ﻓﺮﺳﺎﯾﺶ و رﺳﻮب. در اﯾﻦ ﻣﻘﺎﻟﻪ ﺑﻪ ﺑﺮرﺳﯽ و ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﻣﺴﺎﺋﻞ ﻣﺬﮐﻮر ﭘﺮداﺧﺘﻪ ﺷﺪه و در ﺣﺪ اﻣﮑﺎن روشﻫﺎي ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﺮاي رﺳﯿﺪن ﺑﻪ ﮐﺸﺎورزي ﭘﺎﯾﺪار اراﺋﻪ ﻣﯽﮔﺮدد