دين اسلام و علم تغذيه(نگاهي به مباني دين شناختي تغذيه)

*

بيان مساله: يكي از عوامل مهم تأمين كننده سلامت، تغذيه است كه همواره مورد توجه بسياري از اديان بوده و بخشي از آموزه هاي ديني را تغذيه و بهداشت آن تشكيل مي دهد. يكي از بحث هاي مهمي كه در سال هاي اخير مطرح شده است، نقش دين در حوزه سلامت و تغذيه و نحوه دخالت و قلمرو آن است. برخي از پژوهشگران معتقدند كه دين در بعضي از شرايط ارتباط منفي با سلامت و تندرستي دارد؛ در مقابل، برخي ديگر از كاركردهاي مثبت دين سخن گفته و معتقدند دين و دينداري با بهداشت، تغذيه و سلامت جسمي و رواني ارتباط تنگاتنگي دارد. هدف پژوهش: هدف اصلي پژوهش حاضر پاسخ گويي به اين سوال است كه آيا دين اسلام، در حوزه بهداشت و تغذيه سخني دارد؟ به تعبير ديگر، قلمرو و گستره دين شامل اين گونه امور هم مي شود؟ اين مساله، بنياد معرفتي و دينيِ نسبت سنجي ميان دين و تغذيه است. روش پژوهش: اين پژوهش حاصل مطالعه توصيفي - تحليلي آيات و روايات مرتبط با موضوع تغذيه و همچنين تفاسير قرآني صورت گرفته است. يافته ها و نتيجه گيري: دين اسلام نگاهي جامع به انسان دارد و بر اين اساس رويكردي كل گرايانه به سلامت انسان را اتخاذ كرده است. در قرآن كريم و نيز روايات اهل بيت(ع) بعضي از گزاره‏هاي پزشكي ـ خصوصاً تغذيه ـ به صورت مشخص مطرح شده است. اين مساله سبب شده كه رابطه اسلام با علم پزشكي و تغذيه از ارتباط آن با ساير علوم تجربي پررنگ‏تر جلوه نمايد. البته معناي شمول قلمرو دين نسبت به اين گونه امور به اين نيست كه انتظار پاسخ به هر سوال درباره بهداشت، پزشكي و سلامت جسم و تغذيه از قرآن و سنت را داشت. قرآن و سنت با تأييد روش حس و تجربه و عقل و شهود، راه را براي پاسخ يابي باز كرده اند، ولي پاسخ آن ها بدون پژوهش هاي آزمايشگاهي به دست نمي آيد.