حفاظت از پوشش هاي گياهي از ديدگاه قرآن كريم و منابع ديني

*

بيان مسأله: گياهان و پوشش هاي گياهي در قرآن كريم و اسلام از جايگاهي ويژه برخوردارند و در آيات و روايات زيادي مورد بحث قرار گرفته اند كه اين توجه قرآن كريم به گياهان و پوشش هاي گياهي حاكي از اهميت آن ها در زندگي موجودات زنده و به‌ويژه نقش آن در زندگي انسان دارد. هدف پژوهش: اهميت و توجه بيشتر به حفظ پوشش هاي گياهي، خطرات احتمالي و عواقب ناشي از بين رفتن پوشش گياهي. روش و چگونگي انجام پژوهش: مطالعه قرآن، منابع ديني، منابع تخصصي تنوع زيستي گياهي و ارتباط اين دو با موضوع حفظ پوشش هاي گياهي. يافته‌ها و نتيجه‌گيري: گياهان، درختان، جنگل ها و مراتع، از منابع اصلي تامين نيازهاي انسان و موجودات زنده ديگر و از نعمت‌هاي بزرگ خدادادي هستند كه بايد در حفظ، گسترش و تعالي آن‌ها كوشيد كه با توجه به آيات قرآني اين نعمت‌هاي الهي متعلق به انسان و نسل و قوم خاصي نيست (سوره مباركه نازعات، آيات 30 تا 33) و تخريب آن‌ها مصداق بارز ظلم به نسل‌هاي آينده و موجودات زنده ديگر است و خداوند ظلم نسبت به هيچ موجودي را نمي پذيرد (سوره مباركه آل عمران، آيه 108) و چه‌بسا تخريب منابع طبيعي از جمله پوشش هاي گياهي موجب بر هم خوردن چرخه منظم طبيعت مي شود و مي تواند باعث رخدادهايي شود كه خوشايند انسان نيست، به عنوان مثال سيل و خشك سالي (سوره مباركه روم، آيه 41). از جمله منافع حفظ پوشش‌هاي گياهي مي توان به توليد اكسيژن توسط گياهان، حفظ خاك و جلوگيري از فرسايش آن، توليد خوراك، پوشاك و دارو براي انسان و ساير موجودات، اشاره كرد. در قرآن كريم گياهان با عناوين چون رزق الهي (سوره مباركه ق آيه 11، ابراهيم آيه 32)، متاع زندگي (سوره مباركه عبس 25 تا 32، واقعه 71 تا 73) و نعمت خداوندي (سوره مباركه الرحمن آيه 13) براي بندگان و... ذكر شده است. امام صادق (ع) مي فرمايند: خداوند درخت را براي انسان آفريد، از اين رو انسان بايد درخت بكارد و آن را آبياري كند و در حفظ آن بكوشد (بحار الانوار ج3 ص 86). از آيات الهي و سخنان ائمه معصومين مي توان پي به اهميت گياهان و حفظ پوشش هاي گياهي برد و در حفظ آن ها تلاش بيشتري انجام داد. گياهان و پوشش‌هاي گياهي از منابع وراثتي مهم هر منطقه اي به‌حساب مي‌آيند كه آسيب ديدن يا از بين رفتن آن‌ها حوادثي مانند: طوفان شن، گرد و غبار در مناطق شهري، گسترش بيابانها، سيل و... را به دنبال خواهند داشت كه به‌سختي قابل جبران مي باشند. از اين رو، انسان بايد شرعاً و عرفاً در حفظ اين موهبت الهي تمام توان خود را بكار گيرد.