شناخت و تحليل آموزش معماري و شهرسازي ايران از آموزش عملي (سنتي) تا آموزش نظري - عملي (نوين)

آموزش سنتي معماري و شهرسازي در ايران، آموزش پايِ كار و همراه با همت و ممارست بود؛ همتي كه در روزگار خود مقدس شمرده شده و حاصل اين همت گماردن ها، از يك سو پرورش معماراني بود كه به حق شايسته ي نام معمار بودند و از ديگر سو ايجاد فضاي كالبدي شهرها، به گونه اي همگون و همساز با شرايط اقليمي، اقتصادي و اجتماعي بود؛ به بيان ديگر، فضاي زندگي فرد و جامعه در عصر پرورش يافته گان مكتب سنتي آموزش معماري و شهرسازي ايران متناسب با نيازهاي زمينه اي و زمانه اي دوران خود بود. در حالي كه با گذشت زمان و گسترش روابط ايران و غرب از اوايل سده ي چهاردهم هجري خورشيدي، تغييرات گسترده اي در ساختار اجتماعي، سياسي، فرهنگي و آموزشي به وجود آمد؛ همگام با اين تحولات، روند آموزش معماري و شهرسازي ايران نيز تحت تاثير قرار گرفت. آموزش سنتي و شيوه ي استاد- شاگردي، جاي خود را به آموزش نوين امروزي در غالب آموزش آكادميك (دانشگاهي) داد. هدف اين پژوهش در ابتدا شناخت آموزش هاي عملي (سنتي) و نظري- عملي (نوين) معماري و شهرسازي ايران بوده و سپس به تحليل آموزش عملي (سنتي) معماري و شهرسازي ايران در شش شاخص نحوه ي انتخاب شاگرد، رابطه ي استاد و شاگرد، منابع آموزش معماري، روند آموزش معماري سنتي، آموزش اقليم و آموزش مسائل اجتماعي فرهنگي پرداخته و در ادامه به تحليل آموزش نظري- عملي (نوين) معماري و شهرسازي ايران در شش شاخص برنامه هاي درسي، مدرسان، منابع، دانشجويان، نهادهاي آموزشي و روش هاي آموزش پرداخته مي شود. نتايج اين پژوهش نشان مي دهد كهنظام آموزش سنتي معماري و شهرسازي ايران به دليل آموزش در محيط واقعي و ملموس بودن آن، عملكرد مثبت و رضايت بخشي در ارتباط با يادگيري دانش هاي موجود براي معماران و شهرسازان داشته است و مي توان با پيشنهادهايي در جهت اصلاح آموزش هاي نوين معماري و شهرسازي ايران همت گمارد.