خوشه صنعتي راهكاري براي توسعه روستايي

در سال هاي اخير توجه فزاينده اي به كوچك سازي شده و روند توسعه بنگاه هاي كوچك و متوسط به طور چشمگيري افزايش يافته است. اين بنگاه ها داراي مزاياي زيادي نسبت به صنايع بزرگ هستند كه از آن جمله مي توان از ارزش افزوده، نوآوري، اشتغال آفريني و انعطاف پذيري بيشتر نسبت به صنايع بزرگ نام برد. يكي از راهكار هاي اساسي كه در محافل علمي براي ساماندهي به بحث صنايع كوچك و متوسط مورد توجه قرار گرفته است، تجميع اين بنگاه ها و ساماندهي آن ها در قالب خوشه هاي صنعتي است. خوشه صنعتي در مناطق روستايي مي توانند نقش مهمي در ايجاد اشتغال، درآمد، توانمندسازي روستاييان و درنهايت توسعه اين مناطق و كشور ايفا نمايند. بنابراين اين مطالعه با هدف تبيين مفهوم خوشه صنعتي، ضرورت تشكيل، عوامل موثر در توسعه خوشه صنعتي، چالش هاي پيش روي خوشه صنعتي و ارائه راهكارهايي براي توسعه روستايي انجام گرفته است. نتايج حاصل از مرور منابع كتابخانه اي، اسناد و پايگا هاي الكترونيكي نشان مي دهد كه خوشه هاي صنعتي در حوزه هاي مختلف بر عملكرد شركت ها تاثيرگذارند و موجب ايجاد مزيت هاي يك بنگاه بزرگ براي بنگاه هاي كوچك و متوسط و توسعه اين صنايع مي شوند. بنابراين با تشكيل خوشه و تجميع اين شركت ها، اين بنگاه ها هم مي توانند از مزيت هاي بنگاه هاي كوچك و متوسط بهره مند شوند و هم امكان دستيابي به امكانات و مزيت هاي بنگاه هاي بزرگ را كسب مي كنند. همچنين عوامل مختلفي از جمله ناكافي بودن زيرساخت ها، ناكافي بودن حمايت هاي دولتي به لحاظ مالي و اعتباري و قانوني، وجود رقابت در قيمت به جاي رقابت در كيفيت توليد و نوآوري، نبود ارتباطات و همكاري هاي درون گروهي و برون گروهي مناسب، شرايط نامناسب بازار مي توانند در مسير توسعه خوشه ها نقش بازدارنده داشته باشند.