تعيين دز مناسب پرتو گاما جهت افزايش تنوع ژنتيكي در كالوس‌هاي سوماتيك ارقام برنج ايراني و بكار گيري آن در برنامه هاي به نژادي

تنوع ژنتيكي نياز اصلي اصلاح نباتات است و جهش‌ها اين تنوع را افزايش مي‌دهند. موتاسيون القايي، تكنيك اميدبخشي جهت اصلاح مؤثر گياهان ميباشد و پتانسيل بالايي در ايجاد تنوع ژنتيكي دارد. اين پروژه به منظور بررسي ميزان حساسيت كالوس سه رقم برنج ايراني (فجر، نعمت و شفق) به پرتو گاما حاصل از كبالت 60 با دزهاي مختلف 0، 20، 40، 60، 80 و 100 گري و تعيين دز مناسب پرتو به منظور القاي تنوع ژنتيكي صورت گرفت. نتايج نشان داد كه ميزان رشد و باززايي كالوسهاي پرتو ديده هر سه رقم برنج با افزايش ميزان دز پرتو روند كاهشي معنيداري نسبت به شاهد داشتند. كاهش شديد ميزان رشد و باززايي كالوس در دزهاي بالاي 40 گري مشاهده گرديد به طوري كه در دز 100 گري باززايي شاخساره در كالوس ارقام نعمت و شفق صورت نگرفت. كالوسهاي رقم فجر بر اساس صفات اندازهگيري شده حساسيت كمتري به پرتو گاما نسبت به دو رقم نعمت و شفق نشان دادند. با توجه به نتايج بررسي حاضر، دزهاي مناسب پرتو تابي براي هر سه رقم مورد بررسي در محدوده دزهاي 15 تا 27 گري پرتو گاما پيشنهاد مي‌گردد.