بررسي عنصر رنگ در كاشي‌هاي اصيل دوره‌ي قاجار، برجاي‌مانده در صحن آزادي حرم رضوي

از عوامل مؤثر در شكوه و زيبايي معماري ايران به‌ويژه در دوران اسلامي به تزيين آرايش بناها مي‌توان اشاره كرد كه بنا را از حالت خشك و بي‌روح بودن خارج مي‌كند. پس از اسلام هنر كاشي‌كاري براي آراستن بناهاي مذهبي از قبيل مساجد، مدارس، آرامگاه‌ها و نيز بناهاي غيرمذهبي عموميت يافت. در ميان مجموعه‌ي آرامگاهي حرم مطهر امام هشتم، علي بن موسي‌الرضا عليه‌السلام از جايگاه ويژه‌اي برخوردار است. كاشي‌هاي اين مكان از دوره‌هاي مختلف تاريخ برجاي‌مانده است، هنرمندان كاشي‌كار، درهر دوره‌ي تاريخي از شيوه‌هاي مختلف كاشي‌كاري (زرين‌فام، معرق، معقلي و هفت‌رنگ) و انواع نقش‌ها و رنگ‌ها استفاده مي‌كردند. اين كاشي‌ها از زيبايي چشم‌نوازي برخوردار بودندكه بر معنوي بودن اين فضاي مقدس كمك مي‌كرد و روح و جان زائرين را به عالم معنوي به پرواز درمي‌آورد. گزينه‌ي رنگي يكي از مؤلف‌هاي به‌كاررفته در هنرهاي تزييني است؛ كه شاخه‌هاي مهمي از هنرهاي ايراني در تزيينات معماري نمود يافته است. براي دستيابي به اين شناخت مي‌توان در حرم مطهر رضوي با توجه به اينكه بررسي رنگ درهر دوره بايد كاشي‌هاي اصيل را موردتوجه قرارگيري و ازآنجاكه كاشي‌كاري‌ها در اين مكان مرمت يافته‌اند و تنها كاشي‌هاي صحن آزادي كه مربوط به دوره‌ي قاجار است. از اصالت بيشتري برخوردار بوده، از اين روبه بررسي تنوع و آناليز رنگ در اين صحن كه نمادي از كاشي‌كاري‌هاي قاجاراست مي‌پردازيم