كنترل فرسايش و بهبود كيفيت خاك ديمزار كم‌بازده با احداث باغات بادام با استفاده از سامانه استحصال آب‌هاي سطحي و زيرقشري

فرسايش خاك ناشي از عوامل انساني، اصلي‌ترين تهديد براي كاركردهاي منابع خاك در كشور و بويژه در استان كرمانشاه است كه يكي از قطب‌هاي توليد در عرصه كشاورزي و منابع طبيعي در كشور است. از تبعات اين پديده، كاهش ظرفيت باروري اراضي و به تبع آن كاهش پايداري و كيفيت توليد و همچنين مشكلات زيست محيطي است. اين پژوهش با هدف ارزيابي اثربخشي عمليات سامانه سنتي استحصال آب‌هاي سطحي و زير قشري و بادامكاري توسط آن در بهبود نفوذپذيري خاك و مهار روند فرسايش خاك در حوزه آبخيز رزين استان كرمانشاه طرح‌ريزي و اجراء شد. براي اين كار پس از انتخاب محدوده مورد ارزيابي، برخي از اختصاصات محدوده طرح انتخاب شده شامل وضعيت نفوذپذيري خاك با ديسك پرمامتر و ‌وضعيت فرسايش خاك با روش GLADIS با اندازه‌گيري ميداني در محدوده عمليات و نيز محدوده شاهد اندازه‌گيري شد. نتايج ارزيابي نشان داد كه شكل پنهان فرسايش يعني شسته شدن تدريجي ذرات ريز و باقيماندن درشت دانه‌هاي شن و سنگريزه كه تحت عنوان آرمور شناخته مي‌شود، مهمترين شكل فرسايش در منطقه است. در بلند مدت احداث باغ‌ها قادر به حذف اين شكل از فرسايش و هدررفت خاك از سيماي منطقه بودند. احداث باغ‌هاي جوان(2 ساله) تا زمان مطالعه حاضر تاثير ملموسي در بهبود نفوذپذيري خاك نداشت اما 65/2 تن در هكتار فرسايش را مهار كرده بود. در باغ‌هاي با سابقه حدود 10 سال به بالا، ضمن از بين رفتن كليه صور فرسايش خاك، فرسايش سطحي را به ميزان 42/7 تن تقليل داده و نيز نفوذپذيري خاك را به ميزان 15 درصد ارتقاء داده است.