امام علي عليه السلام نافي نظريه توجيه گري وسيله توسط هدف

آغاز دوره امامت حضرت علي عليه السلام مصادف بود با اوج گيري برخي جريان‌هاي فكري كه اجتهاد در شرايط موجود و دستيابي به هدف به هر نحو ممكن را تا حد قابل توجهي مجاز مي‌دانستند. در همان روزهاي آغازين، تجمع سقيفه، دريچه‌اي را براي شروع اين حركت خطرناك در جامعه اسلامي باز نمود كه آثار آن تا به امروز نيز باقيست. در آن شرايط لازم بود كه اميرمؤمنان عليه السلام براي تبيين نظر دين در مورد عقل، وحي و اجماع و مباحثي از اين قبيل، تلاشي به دور از ايجاد حساسيت در بين حاكمان جامعه انجام دهند. نحوه حكومت و رفتارهاي فردي و اجتماعي امام علي عليه السلام پس از به قدرت رسيدن نيز مؤيد اين نكته است كه ايشان به طور مطلق، كوشش براي نيل به هدف نهايي بدون بهره‌گيري از روش‌هاي غير اخلاقي و مغاير با شرع را سر لوحۀ اعمال خويش قرار داده بودند. در اين پژوهش تلاش بر اين خواهد بود با استفاده از داده‌هاي تاريخي به اين پرسش اساسي پاسخ داده شود كه سيره حضرت علي عليه السلام در مورد استفاده و امتناع از راه‌هاي مختلف براي دستيابي به اهداف، به چه صورتي بوده است؟ بدين منظور، متغيرهايي نظير شرايط فكري و فرهنگي جامعه، شخصيت منحصر به فرد اميرالمؤمنين عليه السلام و اخلاق سياسي مورد بررسي قرار خواهند گرفت.