ارائه دسته بندي دژهاي ايران: با نگاهي به كاربري و اقليم آن ها

موقعيت جغرافيايي ايران به دليل عواملي مانند منابع طبيعي همچون اقليم مناسب كشاورزي، وجود معادن مختلف يا موقعيت گذرگاهي مثل جاده ابريشم به عنوان نقطه تلاقي غرب و شرق، همواره مورد توجه بوده است، به همين جهت در تمام ادوار تاريخي نظر قبايل و اقوام مختلف به اين سرزمين جلب شده و در نتيجه كشمكش ها همواره بر سر تسخير منابع آن وجود داشته است. به همين دليل ايرانيان در پي دفاع از كيان خويش در برابر متعرضين برآمدند و اين چنين فرهنگ دفاع در بين آنان شكل گرفت. لذا در سراسر ايران، استحكاماتي از هر نوع ايجاد شده اند: دژهايي با اهداف نظارت بر آمد و شدهاي جاده ها، پاسگاه مرزبانان،، حصار دور مناطق نظامي و پناهگاهي براي مردمان آبادي ها در نظر گرفته شده بودند. در پژوهش حاضر كوشش بر اين بوده تا به روش استدلال منطقي طبقه بندي منظمي از منظر كاربرد عملي دژها و اقليم محل بنا ارائه گردد و نهايتا پنج دسته از نظر كاربري و چهار دسته از نظر اقليمي ارائه گرديده است و همچنين به جهت اهميت فراوان مصالح و دسترسي به آب كه در همه مثال هاي دژها خود را در اشكال گوناگون نشان مي دهد از منظر مصالح و دسترسي به آب نيز دسته بندي گرديده اند.