تأملي بر شمشير قُبه قرقره اي(ساختار، تزئينات و گستردگي) با تكيه بر آثار موزه هاي بنياد مستضعفان

كاوش ها و تحقيقات باستان شناختي تالش و ديلمان در استان گيلان منجر به كشف اشياي فلزين متنوع از اواخر هزاره دوم و اوايل هزاره اول قبل از ميلاد، نشان از پيشرفت و توسعه فن آوري فلزكاري دارد. مهمترين آثار فلزي مكشوفه، رزم افزارهايي با اشكال و كاربري متنوع بوده كه در اختيار اقوام جنگجوي محلي تالشان قرار گرفته است. شمشيرهاي قبه قرقره اي يكي از گونه هاي رزم افزاري تالشان با تيغه ي آهني و دسته ي مفرغي است. تيغه با نوار برجسته مياني سرتاسري تزئين شده و انتهاي دسته به سرهاي مخروطي ختم شده و از ويژگي هاي جالب آن اتصال تيغه و دسته است. علت پيدائي اشياي دو فلزي عدم تكامل ذوب و ريخته گري آهن بوده و فلزگران تزئينات اشياي مفرغي را به دليل سهولت در ريخته گري و برندگي و مقاومت آهن را توأمان در نظر داشته اند. پژوهش به شيوه توصيف و تحليل به دنبال شناخت ساختار، ويزگي هاي تزئيني و گستردگي شمشيرهاي موسوم به قبه قرقره اي به دو شيوه ميداني و كتابخانه اي است. ويژگي هاي فني و شكل بخشي، حوزه فرهنگي و جغرافيائي ساخت و بازه زماني به كارگيري جستارهاي اصلي تحقيق است. سوال تحقيق آنكه ويژگي هاي ساختاري و تزئيني آن چيست و گستره فرهنگي تا به كجا بوده است؟ پنج شمشير با قبه قرقره اي از مجموعه موزه هاي بنياد دستمايه پژوهش حاضر است. برآيند پژوهش نشان مي دهد شمشيرها با ساختار و تزئينات منحصر به فرد در نيمه دوم عصر آهن II درحوزه فرهنگي تالشان و ديلمان ساخته و پرداخته شده و تا مناطق قفقاز گسترش يافته است.