ساختار تناسبات هندسي در سفالينه‌هاي نيشابور براساس كاوش‌هاي چارلز ويلكينسون

انسان بر اساس حسي مشترك وجود تناسبات را در زيبايي دخيل دانسته است، با اين حال زيبايي و تناسبات در طول زمان همواره شكل هاي ‏متفاوت و پيچيدگي هاي فزاينده اي به خود گرفته است. همانطور كه در بسياري از هنرها نمونه هاي پرشماري از آن وجود دارد. پژوهش پيش ‏رو به ساختار هندسي در فرم سفالينه هاي نيشابور مي پردازد. فرض پژوهشگر بر آن است كه تناسبات طلايي و زيبايي، ريشه در ادراك زيبايي ‏شناختي داشته، كه در فرم ظروف نيشابور بازتاب پيدا كرده است. براي اثبات اين مسئله ابتدا به تعاريف هندسه، تناسبات طلايي و چيستي آن ‏پرداختيم تا با ارائه رويكردهاي عملي به تشخيص تناسبات فرم ظروف سفالي دوره مياني نزديك شده و از اين طريق به زيبايي نهفته در آن ‏كه هدف اصلي پژوهش است، دست پيدا كنيم. بدين ترتيب بيست نمونه سفال مربوط به نيشابور از مجموعۀ كاوش‌هاي ويلكينسون به عنوان ‏جامعه آماري، انتخاب شد. در پژوهش حاضر اين سوال را مورد بحث و تحليل قرار مي دهيم كه ايا مي توان رابطه اي منطقي ميان نسبت ‏اجزاي ظروف نيشابور و تناسبات طلايي پيدا كرد؟ اين پژوهش مي تواند در جهت خلق اثار تاثير گذار به هنرمندان سفالگرمان كمك كند و با ‏دانستن تناسبات و اصول راهي باشد در معيار سنجش كمپوزيسيون يك اثر خوب و كمك به زنده كردن انديشه هاي گذشتگان در دنياي مدرن ‏امروزي است. در اين پژوهش از دو روش نظري و عملي بهره گرفته شده است. نتايج حاكي از آن است كه، تعدادي از نسبتها ، به سمت عدد ‏طلايي ميل پيدا كرده اند. هنرمندان اين دوره بطور حسي با تكيه بر احساس زيبايي شناختي توانسته اند به چنين آثار فاخر دست پيدا كنند.‏