نقش رنگدانه ها در تزئينات معماري دوران تاريخي: نمونه موردي رنگدانه آبي مصري

‎ ‎‏ در دوران تاريخي استفاده از رنگ در نقوش علاوه بر جنبه زيباشناختي بيانگر تاكيد بر پيام هاي خاص بود. رنگ ها به سفارش باني ‏اثر در اشياء، كتيبه ها، نقوش برجسته، نقوش گلي، نقاشي ها و گچبري ها به كار مي‎ ‎رفت تا به لحاظ بصري و مفهومي، درك درستي به ‏بيننده منتقل گردد. به همين دليل توليد رنگ در دوران تاريخي به لحاظ كاربرد گسترده از اهميت بالايي برخوردار بود و توليد رنگ هاي ‏متنوع با ماندگاري بالا بيانگر توجه به مقوله رنگ و مهارت در رنگ شناسي و مهندسي شيمي است. از آنجا كه دستيابي به رنگ آبي در ‏طبيعت با مشكلاتي همراه بود، رنگدانه دست سازي با نام آبي مصري ابداع شد و در مصر، يونان و بين النهرين از هزاره سوم ق.م از آن ‏براي رنگ آميزي اشياء و تزئينات معماري مورد استفاده قرار گرفت. اما سؤال اينجاست كه اين رنگدانه در ايران از چه دوره اي در تزئينات ‏معماري مورد استفاده قرار گرفت؟ و بر روي كدام يك از اين تزئينات به كار رفت؟ با توجه به مطالعات صورت گرفته حضور اين رنگدانه در ‏ايران به دوره هخامنشي باز مي گردد. هخامنشيان از اين رنگدانه كه داراي ماندگاري بالايي است براي تزئين نقوش و كتيبه هاي موجود در ‏پاسارگاد، آرامگاه داريوش در نقش رستم، تخت جمشيد و نقاشي هاي ديواري شائور در شوش بهره برده و همچنين با آن اشياء تزئيني ‏كوچكي نيز ساخته اند. استفاده از اين رنگدانه در دوره سلوكي و اشكاني تداوم يافت و آثار آن بر روي پلاك هاي گلي، مجسمه هاي گلي و ‏گچبري هاي محوطه هايي چون بابل، قلعه يزدگرد، نسا و اوروك به دست آمده است. ‏