زﯾﺒﺎﯾﯽ ﺷﻨﺎﺳﯽ در ﻣﻌﻤﺎري اﺳﻼﻣﯽ

در ﺗﺎرﯾﺦ ﻫﻨﺮ، ﻫﯿﭻ ﻫﻨﺮي ﺑﻪ اﻧﺪازه ﻫﻨﺮ اﺳﻼﻣﯽ ﺑﺤﺚ اﻧﮕﯿﺰ و در ﻋﯿﻦ ﺣﺎل ﻣﺘﻌﺎﻟﯽ و ﺣﯿﺮت اﻧﮕﯿﺰ ﻧﺒﻮده اﺳﺖ .از ﯾﮏ ﺳﻮ ﻧﮕﺎه ﻋﺎرﻓﺎﻧﻪ و ﺷﻬﻮدي ﻫﻨﺮﻣﻨﺪان اﺳﻼﻣﯽ ﺑﺎ ﺗﺄﺳﯽ ﺑﻪ ﻣﺒﺎﻧﯽ ﻗﺮآﻧﯽ و ﻋﺮﻓﺎﻧﯽ و ﻧﯿﺰ ﻣﺒﺘﻨﯽ ﺑﺮ ﻫﻨﺪﺳﻪ و رﯾﺎﺿﯿﺎت، آﺛﺎري ﭘﺪﯾﺪ آورده اﺳﺖ ﮐﻪ ﺷﮕﻔﺖ اﻧﮕﯿﺰ و ﺑﺲ زﯾﺒﺎ و ﻣﺘﻌﺎﻟﯽ اﺳﺖ و از ﺳﻮي دﯾﮕﺮ، ﻧﮕﺎه ﻓﻘﻬﯽ و ﮐﻼﻣﯽ.زﯾﺒﺎﯾﯽ ﺟﺎذبھ اي اﺳﺖ ازﻟﯽ ، كھ ھﻧﺮ، ﭘﻞ ارﺗﺒﺎط ﺑﯿﻦ آن و اﻧﺴﺎن اﺳﺖ . ﻣﻌﻤﺎري اﺳﻼﻣﯽ ﺑﺮﮔﺮﻓﺘﻪ از زﺑﺎن ﻗﺮآن اﺳﺖ و ﻋﻤﻖ و ﻏﻨﺎي ﺗﻤﺪن اﺳﻼم را ﺑﺎ ﺑﻬﺮﻫﮕﯿﺮي از روح ﻣﻌﻨﻮﯾﺖ ﻧﺸﺎن ﻣﯿﺪﻫﺪ. درك زﯾﺒﺎﯾﯽ ﻣﻮﻫﺒﺘﯽ اﺳﺖ اﻟﻬﯽ و ﭘﺎﯾﮕﺎﻫﯽ ذﻫﻨﯽ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻋﯿﻨﯿﺖ ﻣﯽ اﻧﺠﺎﻣﺪ ؛ و ﻫﻨﺮ ﺑﺪون آن ﮐﺎﻟﺒﺪي اﺳﺖ ﺑﯽ روح و ﺧﺎﻟﯽ از ﺟﺎذﺑﻪ. در اﯾﻨﺠﺎ ،از ﭼﻨﯿﻦ ﻣﻨﻈﺮي ﺑﻪ ﻣﻌﻤﺎري ﻧﮕﺮﯾﺴﺘﻪ ﻣﯽ ﺷﻮد ، ﮐﻪ آﻣﯿﺰه اي ﺳﺖ از ﺗﻤﺎم ﻫﻨﺮ ﻫﺎ. ﺑﺪﯾﻦ ﺗﺮﺗﯿﺐ ﺗﺠﻠﯽ روح زﯾﺒﺎﯾﯽ آن ، ﮐﻪ ﻓﺮآﯾﻨﺪ ﻣﻌﻨﻮي و ﺟﻠﻮه اي ﻇﺎﻫﺮي دارد در ﻗﺎﻟﺐ ﻫﺮ ﮔﻮﻧﻪ ﮔﺮاﯾﺸﯽ ﺗﺒﯿﯿﻦ ﻣﯽ ﮔﺮدد و ﺷﯿﻮه ﻫﺎي ﻧﻘﺪ و ارزﯾﺎﺑﯽ آن ﺑﺮ ﭘﺎﯾﻪ ﻣﺆﻟﻔﻪ ﻫﺎي ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪه اﺷﺎره ﻣﯽ ﺷﻮد . روش ﺗﺤﻘﯿﻖ اﺳﺘﻔﺎده ﺷﺪه از ﻧﻮع ﺗﺎرﯾﺨﯽ و ﺗﻮﺻﯿﻔﯽ ﺑﻮده و از روش ﺟﻤﻊ آوري اﻃﻼﻋﺎت ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻣﯿﺪاﻧﯽ و ﮐﺘﺎﺑﺨﺎﻧﻪ اي اﺳﺘﻔﺎده ﺷﺪه اﺳﺖ. ﻧﺘﯿﺠﻪ اﯾﻦ ﭘﮋوﻫﺶ ﺑﻪ درك ﺑﻬﺘﺮ ﻓﻀﺎ وﺟﺬاﺑﯿﺖ اﻧﻬﺎ ﭘﯽ ﻣﯿﺒﺮد ﮐﻪ ﺣﺎﺻﻞ ان ﻣﻌﻤﺎري زﯾﺒﺎ ﻫﻤﺎﻫﻨﮓ ﺑﺎ ﻣﺤﯿﻂ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد.