ﺑﺮرﺳﯽ ﻧﻘﺶ ﻋﻮاﻣﻞ ﮐﺎﻟﺒﺪي در اﯾﺠﺎد ﺣﺲ ﺗﻌﻠﻖ ﺑﻪ ﻣﮑﺎن در ﻣﻌﻤﺎري اﺳﻼﻣﯽ

ﯾﮑﯽ از ﻣﻌﺎﻧﯽ ﻣﻬﻢ و ﻣﻮﺛﺮ در ارﺗﺒﺎط اﻧﺴﺎن و ﻣﺤﯿﻂ ﮐﻪ ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ﻃﺮاﺣﺎن ﺑﻮده اﺳﺖ ، ﺣﺲ ﺗﻌﻠﻖ و ﻣﺎﻟﮑﯿﺖ ﻓﻀﺎﯾﯽ ﻣﯽ ﺑﺎﺷﺪ. اﻣﺮوزه در ﺟﻬﺎﻧﯽ زﻧﺪﮔﯽ ﻣﯽﮐﻨﯿﻢ ﮐﻪ اﻧﺴﺎنﻫﺎ در ﮐﻠﯿﻨﯿﮏﻫﺎ ﺑﻪ دﻧﯿﺎ ﻣﯽآﯾﻨﺪ و در ﺑﯿﻤﺎرﺳﺘﺎنﻫﺎ ﻣﯽﻣﯿﺮﻧﺪ؛ ﺟﻬﺎﻧﯽ ﮐﻪ در آن ﻣﻮﻗﻌﯿﺖﻫﺎي ﺗﻔﻨﻨﯽ و ﻏﯿﺮاﻧﺴﺎﻧﯽ داﯾﻤﺎ اﻓﺰاﯾﺶ ﻣﯽﯾﺎﺑﻨﺪ؛ ﺟﻬﺎﻧﯽ ﮐﻪ در آن ﻧﻘﺎطﮔﺬار و اﺷﺘﻐﺎلﻫﺎي ﻣﻮﻗﺖ در ﺷﺒﮑﻪ ﻣﺘﺮاﮐﻤﯽ از وﺳﺎﯾﻞ ارﺗﺒﺎﻃﯽ ﻣﺘﻨﻮع و ﻣﺘﻌﺪد و در ﻓﻀﺎﻫﺎي ﻣﺘﻔﺎوت و ﻣﺘﻀﺎد ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﯽﯾﺎﺑﻨﺪ و در ﻋﯿﻦ ﺣﺎل ﭼﻨﯿﻦ ﻓﻀﺎﻫﺎﯾﯽ، آﮐﻨﺪه از اﻧﺴﺎنﻫﺎ ﻫﺴﺘﻨﺪ؛ اﻧﺴﺎنﻫﺎﯾﯽ ﮐﻪ داﯾﻢ در ﺣﺎل ﺟﺎﺑﻪﺟﺎﯾﯽ از ﻣﮑﺎﻧﯽ ﺑﻪ ﻣﮑﺎﻧﯽ دﯾﮕﺮﻧﺪ و ﺷﺎﯾﺪ آﻧﻘﺪر ﺟﺎﺑﻪﺟﺎ ﻣﯽﺷﻮﻧﺪ و ﻣﮑﺎنﻫﺎي ﻣﺘﻌﺪد را ﺗﺠﺮﺑﻪ ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ ﮐﻪ اﺣﺴﺎس »ﻻﻣﮑﺎﻧﯽ« ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ. ﺟﻬﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﺑﻪ اﯾﻦ ﺗﺮﺗﯿﺐ ﺑﻪ ﻓﺮدﯾﺖ ﻣﻨﺰوي، ﺑﻪﮔﺬار، ﺑﻪ ﺣﺎﻟﺖ ﻣﻮﻗﺖ و ﺑﻪ روزﻣﺮﮔﯽ ﺳﭙﺮده ﺷﺪه اﺳﺖ، ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺟﺪﯾﺪي را در ﺑﺮاﺑﺮ ﻣﺎ ﻗﺮار ﻣﯽدﻫﺪ ﮐﻪ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﺎﻣﻞ و ﺗﻔﮑﺮ ﻫﺴﺘﻨﺪ. از ﺟﻤﻠﻪ اﯾﻦ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت اﯾﻦ اﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﮑﺎن ﻣﻦ در اﯾﻦ ﻓﻀﺎﻫﺎ ﮐﺠﺎﺳﺖ؟ و ﺑﻪ ﮐﺪام ﻣﮑﺎن ﺗﻌﻠﻖ دارم؟ ﺣﺲ ﻣﮑﺎن و اﺣﺴﺎس ﺗﻌﻠﻖ ﺑﻪ ﻣﮑﺎن از ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻣﻮرد ﺑﺤﺚ در ﻋﻠﻮم ﻣﺨﺘﻠﻒ از ﺟﻤﻠﻪ ﻣﻌﻤﺎري، ﺟﻐﺮاﻓﯿﺎي اﻧﺴﺎﻧﯽ، ﺑﺮﻧﺎﻣﻪرﯾﺰي ﺷﻬﺮي، ﺑﺮﻧﺎﻣﻪرﯾﺰي روﺳﺘﺎﯾﯽ، ﺟﺎﻣﻌﻪﺷﻨﺎﺳﯽ و ﺑﺎﻻﺧﺺ ﻗﻮمﺷﻨﺎﺳﯽ ﺳﯿﺎﺳﯽ اﺳﺖ.