استخراج و شناسايي تركيبات اسانس گونه هاي گياه دارويي بومادران (Achillea wilhelmsii) و بومادران زرد و مزرعه روي (Achillea biebersteini)

بومـادران يكـي از مهم ترين گياهان دارويي خانواده كاسني (Asteraceae) مي باشد كه در مناطق مختلف ايران به صورت علفي، معطـر و غالبـاً چنـدساله مي‌رويد. اين گياه خاصيت ضدعفوني كننده داشته و در درمان بسياري از بيماري ها استفاده مي-شود. به منظور بررسي تركيبات اسانس اين گياه دارويي، گونه بومادران (Achillea wilhelmsii) واقع در رويشگاه آذربايجان شرقي- تركمنچاي- تك آلتي و گونه بومادران زرد و مزرعه روي (Achillea biebersteini) واقع در رويشگاه آذربايجان غربي- اروميه- درين قلعه در خرداد ماه سال ۱۳۹۶ جمع آوري شدند. اسانس گيري از سرشاخه هاي گلدار گياهان با روش تقطير با آب مقطر با دستگاه اسانس گير كلونجر به مدت 4 ساعت انجام شد. شناسايي كمّيت وكيفيت تركيبات اسانس با دستگاه كروماتوگرافي گازي متصل به طيف نگار جرمي (GC/MS) صورت گرفت. نتايج نشان داد 19 تركيب در اسانس گونه A. biebersteini با ميزان 4/98 درصد و 14 تركيب در اسانس گونه A. wilhelmsii با ميزان 37/92 درصد شناسايي شد. بالاترين مقدار ماده مؤثره اسانس مربوط به تركيبات كامفور، 8و1- سينئول و كامفن مي باشد. ميزان كامفور در گونه A. wilhelmsii (55/47) درصد و در گونه A. biebersteini (34/33) درصد، 8و1-سينئول در گونه A. wilhelmsii (44/10) درصد و در گونه A. biebersteini (90/31) درصد و كامفن در گونه A. wilhelmsii (27/11) درصد و در گونه A. biebersteini (93/5) درصد مي باشد. طبق نتايج حاصل از اين پژوهش، بومادران A. wilhelmsii به دليل دارا بودن ميزان بيشتري از كامفور و كامفن و بومادران زرد و مزرعه روي A. biebersteini به دليل دارا بودن ميزان بيشتري از 8و1-سينئول مي توانند در صنايع دارويي و برنامه هاي به نژادي مورد استفاده قرار گيرند.