هنرهاي آييني در آيين‌هاي محرم

دو مفهوم هنر و آيين از ديرباز به‌هم‌پيوسته بوده‌اند. از سوي ديگر بايد در نظر داشت كه محرم و فرهنگ ايراني چنان به هم گره‌خورده‌اند كه نمي‌توان آن‌ها را از هم جدا كرد و از سوي ديگر اين فرهنگ تركيب‌شده بستري براي امتداد فرهنگ ملي و قومي بوده است. حاصل اين تجربه مشترك توليد پديده‌ها و نمودهاي فرهنگي مختلفي بوده است كه مي‌توان آن را در آيين‌ها و سنت‌هاي مختلف سوگواري در ميان اقوام و شهرهاي مختلف مشاهده كرد كه از ساختارهاي مشتركي تبعيت مي‌كنند. اين توليدات فرهنگي جنبه‌هاي مختلفي دارد كه يكي از جنبه‌هاي آن ايجاد نوعي بستر هنري و زيباشناسانه بوده است كه هم در فرم و هم در كاركرد ويژه است و مي‌توان با بررسي آن‌ها به نقش هنر در فضاي آيين‌هاي هنر پي برد و از سوي ديگر فهميد كه اين هنر پديد آمده در آيين‌هاي محرم چه ويژگي‌هايي دارد. در اين مطلب با بررسي موردي آيين‌هاي علم‌گرداني در هرمزگان كه در ساختار كلي به بسياري ديگر از مناطق كشور شباهت دارد به بررسي نشانه‌هاي هنري موجود در اين آيين مي‌پردازيم.