نقش زن در نقاشي قاجار با تكيه بر تابلوي زني با روبنده

The role of woman in Qajar painting based on the painting of a woman with a veil

در دوره قاجار نوع نگرش دربار به زنان از يك سو و افزايش روابط اجتماعي ايران و جوامع غربي از سوي ديگر، جايگاه زن و حضور اجتماعي وي در عرصه هاي گوناگون دچار تحولاتي شد. يكي از اين حوزه هاي متحول شده، عرصه هنر و به ويژه نقاشي بود. تعدد تصاوير زنان در دوره قاجار، جلوه اي خاص به هنر اين دوره داده است. از آنجائيكه مشتري اصلي تصاوير زنانه، درباريان بودند، درنتيجه سليقه و ذوق بصري آنان بر زيبايي شناسي نقاشي هاي اين دوره تاثير گذار بوده است. پژوهش حاضر به شيوه توصيفي- تحليلي، ضمن جستجوي اين تحولات، با تكيه بر يكي از آثار محمد شيرين نگار، كه در ترسيم فيگور هاي زنانه دستي توانا داشته است، مولفه هاي زيبايي شناختي نقاشي هاي زنانه قاجار را بررسي مي كند. چون مشتري نقاشي زنان، درباريان بودند، در نتيجه طبق سليقه و خواست آنها نقاشي ها صورت مي گرفت. يكي از نقاشان به نام اين دوره كه در كشيدن چهره زنان دستي توانا داشت، محمد شيرين نگار است. در اين پژوهش يكي از آثار ويژه و منحصر بفرد محمد، به نام زني با روبنده، مورد بررسي قرار مي گيرد. اين تصوير از لحاظ چهره نگاري و تركيب بندي بسيار حائز اهميت است.