خوانش بينامتني تأويلات عرفاني مولوي از شخصيت هاي قرآني در مثنوي و ديوان شمس با تأكيد بر شخصيت آدم عليه السلام

در عصر حاضر مثنوي مولانا با ترجمه هاي انجام شده، يكي از شاخص ترين متن هاي زبان وادبيات فارسي است كه بيشترين نظريه هاي ادبي جديد را در خود پذيرا مي باشد. يكي از اين نظريه ها، موضوع بينامتنيت است. اين اثر گرانسنگ فارسي همچنان كه با آثاري چون كليله و دمنه، اسرارنامه، منطق الطير، معارف، مقالات شمس و...ارتباط و پيوستگي متني دارد، با ديگر آثار مولانا از جمله فيه مافيه و غـزليات شمس نيـز داراي پيوند هاي بينامتني مي باشد. مولوي با توجّه به انس عميقش با قرآن و نيز به سبب سابقۀ اشتغال خانوادگي اش به حرفه وعظ در آثار خود از قرآن كريم و قصه هاي مربوط به پيامبران بسيار بهره برده است لذا مقالۀ حاضر به بررسي مناسبات بينامتني شخصيت هاي قرآني مشترك ديوان شمس و مثنوي از منظر بيش متنيت ژنت مي پـردازد و منظور از ايـن رابطۀ بيش متني، هرگونه ارتباطي است كه متن ب (بيش متن/مثنوي) را به متن الف(پيش متن/غزليات شمس)متّصل مي كند. در اين مقاله شخصيت هاي قرآني به ويژه، قصّۀ آدم عليه السلام در اين دو اثر از منظر بينامتنيت با روش تحليلي- توصيفي مورد بررسي قرار مي گيرد تا با نشان دادن شباهت ها و تفاوت هاي بينامتني ، به خوانشهاي نو و متفاوت مولوي از آن قصّه دست يابيم و از اين رهگذر به تبيين تدبّر عميق مولوي در قرآن و سازوكار ذهن و زبان خلّاق او در بيان مفاهيم پوياي عرفاني توجّه نماييم.