الگوي هزينه‌هاي‌ كيفي در زنجيره‌ي تامين و لجستيك (مطالعه موردي شركت ايران خودرو حوزه‌ي لجستيك)

مديريت كيفيت زنجيره‌ي تامين به فرآيندهايي اطلاق مي‌شود كه شركت‌ها براي ارزيابي، نظارت و بررسي دقيق و هوشمندانه‌ي كيفيت محصولات و فرآيندها در زنجيره‌ي تامين استفاده مي‌كنند. اندازه‌گيري هزينه‌هاي كيفي زنجيره‌ي تامين در بيشتر شركت‌ها و سازمان‌ها اغلب از اولويت كمتري برخوردار است. از آنجايي كه اين هزينه‌ها بايستي در كل فرآيندهاي مرتبط برآورد شود، گردآوري، ساماندهي، بررسي و ارزيابي اين حجم از اطلاعات و داده‌ها مستلزم تلاش زيادي است و براي سازمان هزينه‌بر خواهد بود. اين هزينه‌ها تاثير قابل توجهي بر قيمت نهايي محصول و حاشيه‌ي سود آن دارد. هر گونه كاهش هزينه در فرآيندهاي تامين، تداركات و لجستيك به افزايش حاشيه‌ي سود سازمان كمك مي‌كند و ارتباط مستقيمي بر رضايت مشتريان و ذينفعان آن خواهد داشت. مديريت هزينه‌هاي حمل و نقل از كليدي‌ترين سرفصل‌ها در حوزه‌ي لجستيك و زنجيره‌ي تامين است. در اين حوزه محاسبه‌ي هزينه‌هاي آشكار و پنهان حمل و نقل در شركت‌هاي بزرگ از موضوعات چالش برانگيز خواهد بود. محاسبه‌ي خودكار اين هزينه‌ها بر اساس پارامترهاي از پيش تعريف شده(چگونگي تحويل كالا، نرخ حمل، اندازه‌ي پيمايش، وزن و اندازه‌ي محموله، تعداد توقف‌ها، تخفيف‌ها و ساير موارد مرتبط) از رويكردهاي يك سازمان پيشرو محسوب مي‌شود. با اين رويكرد مي‌توان انتظار داشت كه تخصيص خودكار هزينه‌ها به سفارش‌هاي مشتريان بصورت خودكار و دقيق محاسبه شود. اين مقاله قصد دارد ضمن معرفي دقيق‌تر و شفاف‌تر هزينه‌هاي لجستيكي، راه‌هاي شناسايي، بهبود هزينه‌ها و ارائه‌ي گزارش‌هاي جامع را بررسي نمايد. همچنين يك چارچوب مناسب براي دسته‌بندي و سامان‌دهي اطلاعات سازمان در حوزه‌ي كيفيت لجستيك ارائه مي‌دهد. در ادامه تلاش خواهد شد براساس روابط بين هزينه‌ها و عملكرد، روشهاي موثر براي كاهش هزينه‌هاي لجستيك ارائه شود. در مطالعه‌ي موردي صورت گرفته در شركت ايران خودرو، سرفصل هزينه‌هاي كيفي در حوزه‌ي لجستيك معرفي و مدل پيشنهادي براي محاسبه‌ي اين هزينه‌ها ارائه مي‌شود.