خوشه‌‌بندي تدابير سند الگو، رويكردي جامع‌ براي دستيابي به حل مسائل اساسي پيشرفت كشور؛ مطالعه موردي در عرصه آب، محيط‌زيست، امنيت غذايي و منابع طبيعي

يكي از سؤالات اصلي مخاطبان سند الگوي پيشرفت اسلامي ايراني، چگونگي حل مسائل اساسي پيشرفت كشور براي گذر به‌ سوي وضعيت مطلوب است. با وجود توافق نخبگاني در مورد عناوين مسائل اساسي پيشرفت، همچنان سؤال نسبت به قابليت و كارآيي سند الگو در ارائه راهكارهاي اثربخش براي حل آنها، بسيار مهم و اساسي خواهد بود. مقوله توسعه و پيشرفت، بيش از هر چيز بر درهم‌تنيدگي موضوعات عرصه‌هاي مختلف و اثرگذاري متقابل آنها تأكيد دارد، در نتيجه با تدبيري خاص نمي‌توان به حل مطلوب مسئله‌اي اساسي دست يافت. استفاده صرف از راه‌حل‌هاي محدود به عرصه نيز چنين است، زيرا حل مسئله اساسي عرصه‌اي خاص نمي‌تواند بي‌ارتباط و مجزا از مسائل اساسي عرصه‌هاي ديگر باشد. براي هر مسئله اساسي، بايد مجموعه‌اي از تدابير خاص آن عرصه همراه با برخي تدابير اثرگذار عرصه‌هاي ديگر، به صورتي هماهنگ و هم‌افزا توانايي حل مسئله را داشته باشند. با تعريف نقش‌هاي اثرگذاري معنادار يك تدبير بر حل مسائل اساسي به ‌صورت «پايه‌اي»، «پشتيبان» و «تسهيلگر»، مجموعه مشخصي از تدابير سند با اثرگذاري‌هاي مختلف براي هر مسئله اساسي به دست مي‌آيد كه «خوشه تدابير» آن مسئله ناميده مي‌شود. در اين مقاله ضمن توصيف اين روش، به‌ عنوان نمونه و با استفاده از خوشه تدابير، مجموعه راهكارهاي حل مهم‌ترين مسئله اساسي عرصه «آب، محيط‌زيست، منابع طبيعي و امنيت غذايي» ارائه شده است. اين روش به تقويت شناخت نخبگان، سياست‌گذاران، مديران و مجريان كشور نسبت به ظرفيت‌ها و اثربخشي‌هاي عملي سند الگو كمك كرده و مي‌تواند براي ارزيابي توانمندي و كارآيي سند براي حل مسائل اساسي پيشرفت كشور به كار گرفته شود.