نياز به تغيير الگوهاي ذهني براي ثمردهي «نوآوري اجتماعي»

نوآوري اجتماعي يكي از مفاهيمي است كه در دو دهه اخير در فصل مشترك فضاي كسب‌وكار و حوزه اجتماعي ظهور پيدا كرده است. اين مفهوم در كنار مفاهيمي چون مسئوليت اجتماعي شركت‌ها، كارآفريني اجتماعي، و كسب‌وكار اجتماعي مي‌تواند خيلي از ظرفيت‌هاي سازماني و نهادي را در خدمت حل مسائل اجتماعي بياورد. با اين حال، مشكلي كه در بسياري برنامه‌هاي شكل‌گرفته در كشورمان براي ترويج و حمايت از اين حوزه وجود دارد، توجه نكردن به دو جنبه 1- دانشي- مهارتي و 2- نگرشي در اين حوزه است. در واقع، آنچه كه نوآوري اجتماعي را از نوآوري به معناي عام آن، متمايز مي‌كند، وجود نيت و دغدغه اجتماعي پررنگ در ميان فعالان و كنشگران اين حوزه است. صرف فني و اقتصادي ديدن اين حوزه، بدون توجه به ابعاد نگرشي و ارزشي، فايده چنداني براي گره‌گشايي از مسائل اجتماعي كشور نخواهد داشت. بررسي زيست و مدل ذهني بسياري از كارآفرينان اجتماعي موفق هم نشان مي‌دهد كه سبك زندگي، ايدئولوژي‌ و ارزش‌هاي اين افراد به شكل متمايزي با حوزه اجتماعي پيوند دارد و بدون وجود اين سازگاري، چه بسا فعاليت‌هاي آنها نه تنها به گره‌گشايي از مسائل كشور كمك نكند، بلكه چالش‌هاي جديدي را نيز به وجود بياورد. در اين بين نظام آموزشي و دانشگاه‌ها و به ويژه دانشكده‌هاي مديريت، مي‌توانند نقشي كليدي ايفا كنند كه متأسفانه مطالعات نشان مي‌دهد عملاً در اين حوزه يا خاموش هستند و يا در حال ريل‌گذاري نادرست. در اين مقاله، ضمن طرح نياز براي تغيير الگوهاي ذهني در حوزه نوآوري اجتماعي، نگاهي انتقادي به وضعيت آموزش مديريت در ايران در ارتباط با پشتيباني از نوآوري اجتماعي نيز خواهيم داشت.